Słownik POLSKO-ŚLĄSKI

 

baba   żona, kobieta   hyrlać   kaszleć   pazury   palce, ręce   
babowka   babka drożdżowa   hyrzać, hyrzanie, hyrzo   śmiać się   pecynek   bochenek chleba  
babrać   brudzić   I     pedzieć   powiedzieć  
babrok   brudas   ibrich   zapas   petronelka   lampa naftowa  
babskie scochy   szczaw   idzie to zrobić   można to zrobić   piechty   pieszo  
bachor   złe dziecko   Ignac   Ignacy   pieczki, pieczorki   suszone owoce  
bachora   potrawa górali śląskich    inakszy   inaczej np. inakszyj żeś tyn łogrod mog zrobić   piedronie   przekleństwo  
bachraty   pękaty, gruby, otyły, z wielkim brzuchem   indianer   indianer   piegaty   piegowaty  
bachroczek   pyzata lalka z materiału, szmacianka   inkszy   inny np. cosik inksze te ałto mocie   piekarok   piekarnik w piecu  
badki, batki   majtki np. Czamu sie niy sebleczesz do batkow?   ino   tylko   pierdoła   gaduła, nudziarz  
badnonć   zobaczyć, przypatrzeć się np. Badnij tam yno co robiom te bajtle.   interesantny   interesujący   pierdoła, pierdoły   coś mało istotne, mało ważne, głupota, drobiazg, drobnostka np. skuli takij pierdoły  
badybatki, badyje   kąpielówki np. weź sie badybatki bo pudymy na basyn   ipi   brak piątej klepki np. Ty mosz ipi!   pieron   piorun, przekleństwo  
badykostium   strój kąpielowy   ipta   głupek, oferma np. tyś to je ipta ja   pieronie   do pioruna!, przekleństwo np. Zaś mi te pierońskie kury w zogrodzie zgłobiom!  
badywanna   wanna do kąpieli   istny   prawdziwy np. Z ciebie je istny gupielok!   pierucha   przekleństwo  
bajlaga   dodatek, wkładka do kanapki    isto   naprawdę   pierziński   okropny  
bajs   kęs lub ugryzienie czegoś lub kogoś np. Twoj pies mie bajsnoł w rzić   iś pod paża   iść z kimś "pod rękę"   pieszczonek   pierścionek  
bajsnonć, bajsnij sie   ugryźć, skosztować   Italok   Włoch np. Italoki to kiepskie wojoki!   pieśniczka   piosenka  
bajtel, bajtle, bajtlik   dziecko, chłopiec   izba, izbedka   pokój, pokoik np. Dziecka, niy garusić w izbie!   pijok   pijak  
bajtlik   portfel np. wiela mosz w bajtliku   izolyjband   taśma izolacyjna   pijondze   pieniądze  
bajukać   raczkować, chodzić na czworakach   iże   że   pijus   pijak  
bajzel   nieporządek, bałagan   J     pila   kurka lub tabletka  
bakać   pracować np. Alech sie dzisio nabakoł! lub palić papierosy np. Bakosz aż Ci sadze z dupy lecom!   ja   tak np. Ja, ja, a my ci godali...!   pilik   kurka, kurczę np. Dej pozor synek na tego pilika bo go rozdepniesz!  
bakpulwer   proszek do pieczenia   jabczok   mus jabłkowy, ciasto z jabłkami lub wino owocowe   pilynta   kurczęta  
bal, bala   piłka np. Pogromy sie w bal?   jadymy   jedziemy np. Latoś jadymy do Niymiec!   piniondze   pieniądze  
baliczek, balik   piłeczka   jagodki   porzeczki np. Te jagodki to kwasiory!   pioczek   garnuszek, kubeczek  
baloniok   wóz z dużymi gumowymi kołami tzw. monster truck   jajco   jajko np. Zrobiymy sie smażonka z cołkij tytki jajec!   piontka   50 groszy  
bamber   rolnik, gospodzarz na wsi   jakla, jakelka   górna część ubrania "chłopskiego" kobiety, bluza, żakiet np. Łobklykłach sie za ciepło jakla!   piosek   piasek  
bamoncić   mówić bez sensu, bredzić, kręcić się w głowie   jako   jak np. Jako tam stoi napisane?   piska   kreska, linia  
bamontny   oszołomiony, z zawrotem głowy np. Łod tyj pogody je żech dzisio tako bamontno!   jargać sie   denerwować, złościć się   piskać   piszczeć  
bana   kolej, tramwaj   jedla, jedła   jodła   pisok   ołówek, coś do pisania  
banhof   stacja kolejowa, dworzec   jednopuklaty   jednogarbny   pistołla   pistolet, broń  
bania   dynia   jednym ciyngiym   non stop, bez przerwy   pitać   uciekać np. pitej bo jak cie łapna to ci nogi z rzici powyrywom albo kartofle ci pitajom  
baniorz   kolejarz   jedwob, jydwob, hedwob   jedwab   pitfać   kroić tępym nożem  
banka   tramwaj   jedzok   mający apetyt np. Dziwej sie, jaki tyn jedzok mo wielgi basior!   pitfok   tępy nóż np. Takim pitfokym chleba ani tomatow niy ukreja, musisz go nabrusić.  
barches   słodka bułka   jegelniczka   poduszeczka na igły np. Niy siednij sie na jegelniczka!   Pitla   ciernik (gatunek ryby)  
barzoła, barzoły, barzelisko, barzolisko, barziny, barziska   mokradła, bagno, szuwary   jegliczki   druty do sztrykowania np. Te jegliczki som na zoki!   pitnonć   uciec np. Jak Francek spuściył psa, to my wszyscy popitali na drzewa  
bas, basior   brzuch np. ty mosz tyn basior   jeglorz   krawiec   pitomny   nieprzytomny  
basok   brzuchacz, grubas, wielki brzuch   jegła   igła np. Kajżech dała sie te jegły!   piwowonia   piwonia  
basztard, bastard   mieszaniec, ktoś nierasowy, osoba której jedno z rodziców pochodzi z poza śląska (inaczej mówiąc jest skrojcowany    jeli   czy, czyżby   piyknie   ładnie  
bauplac   budowisko, plac budowy   jerona, jeronie   przekleństwo np. Jeronie, dej mi pokoj!   piynciok   pięć złotych (5zł)  
bebechy   wnętrzności, jakieś części w środku np. w samochodzie lub w zegarku   jezder, jezderkusie!, jezderyjo!   o jej!, o Boże!   piyrwy, piyrwyj   dawniej np. Piyrwyj dziecka były posuszniyjsze  
beblać, beblanie   mówić od rzeczy, bełkotać np. Już sie zawrzij, bo yno beblosz a beblosz!   Jezusie, Maryjo Świynto!   o Boże!, zawołanie wystraszonej osoby   pizło   uderzyło, wybiło np. Jak na kościele piźnie dwanoście, to farorz łobiod zaczyno.  
bebok   ktoś straszny, duch, upiór   jeźli   o ile, jeżeli   piznonć   uderzyć  
bednorki   narty zrobione domowym sposobem z klepek starej beczki   jo   ja np. Jo sie nazywom Jorguś!   piździ   zimno np. piździ jak w keleckim  
bek   płacz   jodło, jołdło   jedzenie, potrawa   piździk   motorower  
bekać   odbijać po jedzeniu   johanka   czerwona porzeczka   piźniynty   stuknięty, wariat  
bele jaki, byle jaki   obojętnie jaki   Jon, Jonek   Jan, Janek   plac   podwórko lub miejsce np. Na kole mogesz jeździć yno po placu lub Mosz tam doś placu by to łobalić?  
bele kaj, byle kaj   gdzie kolwiek np. Bele kaj nie byda robiył, yno na grubie abo na banie!   jor   wiosna   plackaty, plaskaty   płaski  
belek, balek   belka   Jorg, Jorguś   Jerzy   placpatrony   kapiszony  
belontać   mieszać, kiwać się, dyndać np. Cosik mi sie belonto kole szłapow!   Jozek   Józef   plajtnonć   zbankrutować, zamknąć interes  
berać   opowiadać np. bajki   jscać, jscanie   sikać, sikanie, oddawać mocz np. Dej pozor, bo najscosz na deska!   plała   peleryna, plandeka  
Berbla   Barbara   juzaś   znowu, znów np. Juzaś leci dyszcz!   platfus   płaskostopie  
Bercik   zdrobnienie Hubert, Norbert, Robert...   jużyna   podwieczorek   pleca, plery   plecy np. ale mosz kudły na plerach  
beretka   beret   jyndyk   indyk   plecionka   chałka drożdżowa, słodka bułka  
berga, bergowa, bergowka   kamień, bryła czegoś   jynzor   język   plisynrok   spódnica plisowana, z zakładkami  
bery   opowiadania, opowiastki np. To bery i bojki a niy prowda!   K     plompa   pompa  
beskursyjo   hultaj, cwaniak   kabociorz   człowiek fałszywy   plyjt   pled  
bestoż   z tego powodu, dlatego, przez to, zatem   kabot   marynarka   plynckyrze   odciski na rękach od pracy  
beszong   nasyp kolejowy np. Pasymy kozy na beszongu!   kachla   kafla, płytka ceramiczna   płachta   prześcieradło  
betlować   chodzić po prośbie   kachlok   piec kaflowy   płaczka   łza  
betlyjka   stajenka betlejemska, szopka   kaczok   bajoro, stawek   płat   opłata, należność  
bez   bez lub przez np. Idymy na przima bez pole.   kaczyca   żelazny piec, inaczej żeleźniok   płonka   jabłko lub jabłoń np. Fuczysz jak jyż z płonkami!  
bez dziyń   rano, za dnia, w ciągu dnia   kadubek   budka lęgowa dla ptaków, karmnik   po bosoku   boso np. Czamu boroku lotosz po bosoku?  
bez lato   latem, podczas lata   kadzić   smrodzić   po ćmoku   po ciemku  
bez połednie   w południe   kafyj   kawa   po gibku   prędko  
bez tydziyń   w ciagu tygodnia, na co dzień, np. Na bez tydziyń jymy yno żur a wodzionka!   kaj   gdzie   po jakimu   dlaczego, jak np. Po jakimu ujek pojechoł do Niymiec a my niy?  
bez zima   zimą, podczas zimy   kaj jaki   jakikolwiek   po jakimu to   dlaczego tak jest, jak to jest  
bezma, bezmała, bezmałaś, bezmaji   nieomal, chyba, prawdopodobnie np. Bezmała Bercik je chory?   kaj tam   gdzie tam, ależ skąd np. Kaj tam, przeca koza niy jy papioru!   po prowdzie   naprawdę  
bezrok   następny rok   kaj yno   gdziekolwiek np. Kaj yno wleziesz, tam gupio godosz!   po prożnicy   nadaremnie  
bezto, beztoż   z tego powodu, dlatego, przez to, zatem   kajindzij   gdzie indziej   po ptokach   po wszystkim, to już koniec, stało się np. No i momy po ptokach, cug łodjechoł  
Biczym po zadku!   biczem po dupie    kajniykaj   gdzieniegdzie   po sagu   nago  
biedro   biodro   kajsik   gdzieś   po widoku   zanim będzie zmierzch  
bifyj   kredens   kajś   gdzieś   po zadku   zacofany  
bigel   wieszak na ubrania lub zabawa (dyskoteka, potańcówka itp.) np. ida dzisio na bigel   kakałszale   napój z łuski kakaowej   pobodzie   pokłuje, np. dej sie pozor bo cie ta koza pobodzie  
biglonzko, biglołzko   żelazko   kalfas   pojemnik do mieszania zaprawy cementowej   pocieszny   zabawny, wesoły  
biglować   prasować   kalny   mętny   pociongać   wciągać smarki lub popijać wódkę np. Niy pociongej tak, yno sie wysmarkej doporzondku! lub Widziołeś go jak pociongo z gwinta?  
biglynbret   deska do prasowania   kamela   wielbłąd np. Kamela mo dwa pukle!   pociongać z gwinta   pić prosto z butelki  
biksa   puszka, konserwa np. Na wieczerzo łotworz tam jako biksa ze śledziami!   kamelki   rumianek   pocukrować   posłodzić  
binda   bandaż   kamerlik   komórka, małe pomieszczenie   pod parza   pod rekę, pod ramię (iść z kimś)  
binder   krawat   kamracić sie   przyjaźnić się, kolegować się np. Niy kamrać sie z tym pieronym!   podany   podobny  
biołko, biołtko   białko z jajka   kamrat   kolega   podarzić sie   poszczęścić się  
bioły   biały   kamratny   przyjacielski   podchlybiać sie   podlizywać się  
bishalter   biustonosz   kamynie   kamienie   podciep   podrzutek  
biyda   bieda np. u nos je biyda aż piszczy   kana, kanka   pojemnik na mleko   podhajcować   rozpalać ogień np. podhajcuj w piecu!  
biydaszyby   podobne do studni dziury w ziemi, do wydobywania wegla "po amatorsku" z niskich pokładów, było to karalne   kant   krawędź np. dej pozor na kant stoła   podnoski   resztki jedzenia  
biza   kant w spodniach   kantowka   belka drewniana, legar   podworek   podwórko  
blacha   płyta kuchenna, wierzch pieca węglowego, na którym stawia się garnki podczas gotowania   kańś   gdzieś   podwyndzić   ukraść, zabrać coś bez czyjejś wiedzy  
blachowy, blaszany   blaszanny, metalowy, coś z metalu np. dyć to je blaszane   kapa, kapka   nakrycie czegoś (np. łóżka), końcówka czegoś (np. buta)   podzim   jesień  
blaj   karaś   kapelka   mała czapka, kapelusik np. Nasz biskup mo fajno kapelka!   podzimki   truskawki, poziomki  
blajsztift   ołówek   kapelonek   wikary, młody ksiądz np. Do naszyj wsi prziszoł mody, szwarny kapelonek!   podziwać sie   przyjrzeć się, spoglądać np. Podziwej sie na nasza piykno chałpa  
blank   zupełnie, całkiem np. Tyś chyba blank łogup!   kapistrant   ministrant   podź   chodź  
blaszok   coś z blachy, metalu, np. pomieszczenie sklepowe o blaszannych ścianach, garaż blaszanny   kapka   kropla lub trochę czegoś   pofyrtany   zwariowany, pomylony  
blatsznajder   nóż do szkła (szyb)   kapka   kropelka, odrobina   poganka   kasza gryczana  
blaza   odcisk, pęcherz, np. na ręce od pracy lub na nogach po długiej wędrówce   kapnonć sie   zrozumieć, zorientować się np. Łona sie chyba nigdy niy kapnie!   pogorszyć sie   pogniewać się  
blindar   ślepa kliszka   kapok   peleryna, kamizelka ratunkowa   pohalać   pogłaskać  
blizablajfer   piorunochron   kapołka, kapałka   serwatka np. Łod kapołki biere mi sie na żiganie!   pojedzony   syty, najedzony  
blomwaza   wazon   kapry, kaper   karpie, karp   pojeść   zjeść, najeść się np. Pojedzony? No to do roboty!  
blonkol   kalafior   kapsa, kabza   kieszeń np. Wyciong te rynce z kapsy!   pojscać   posikać, oddać mocz  
blukać, blakać   gadać bzdury   kapuca   kaptur   pojszczodek   środek  
blyndować   oślepiać, świecić po oczach   kara   taczka np. W karze mom piosek i kamynie!   pokludzić   poprowadzić  
błoznować   żartować   karasol, karasola   karuzela np. Zwyrtnymy sie na karasolu?   pokroć   pokroić np. Pokrołech woszt i chlyb na sznity  
błozny   żarty, błaznowanie np. robić kogoś za błozna (żartować z kogoś)   karasolnik   osoba obsługująca karuzelę   poleku   powoli  
bocoń, bocion, boczoń   bocian   karbidka   lampa karbidowa (stosowana na kopalniach)   policaj   policjant  
bodnońć   ukłuć   kareł   karzeł   policyjo   policja  
bojki   bajki   Karlik   Karol   polityka   narzędzie na długim kiju do gaszenia i zapalania świec w kościele  
bojtel   woreczek   karlus   chłopak, młodzieniec, kawaler np. Łod kogoś ty je, karlus? (Czyim jesteś synem chłopczyku?)   polskie kloski   ciemne kluski z gotowanych i tartych ziemniaków, zwane też "śląskimi kluskami"  
bojtlik, bojtliczek   portmonetka   karminadla, karminadel   kotlet mielony, klops np. Dzisio na łobiod karminadle!   połednie   południe  
bok, boki   zasłona   karnonć sie   przejechać się (np. na rowerze) np. Dej sie karnonć na kole!   połfontek, poł fonta   0,25 kg  
bolawy   bolący   kartacz   miotła   połno   pełno  
boliłoczka   kwiatki jaskry   kartofel   ziemniak   połosprowiać   poopowiadać  
bolok   miejsce bolące, siniak, wrzód   kartoflonka   zupa ziemniaczana   połrzitek, połrzitko, połrzitki   pośladek, półdupek, pośladki  
bombel   małe dziecko, niemowlę   kastlik   pudełko, skrzynka   pomacać   podotykać np. niy macej mie albo niy macać warzyw  
bombel   pompon np. w czapce   kastrol   duży garnek z żeliwa   pomaluśku   powoli, pomalutku  
bombel   pęcherz na skórze np. po oparzeniu pokrzywą lub ukąszeniu (przez komara, osę itp.)   katelmus, katyjmus   katechizm   pomywać   zmywać naczynia np. weź ino pomyj gary  
bombon   cukierek   keby   jakby, gdyby   Ponboczek   Pan Bóg lub Chrystus np. Szczynść Boże, łostońcie z Ponboczkym!  
bonclok   garnek, garnek gliniany   keciok   karuzela łancuchowa   ponć, ponci   pielgrzymka  
bonkawa   kawa, kawa naturalna, zbożowa   kecka   spódnica np. Kożdo kecka mu sie podobo!   ponknonć sie   posunąć się np. Ponknij sie, niych sie tyż siedna, ławka je przeca szyroko  
bont, bonty   kolor, kolory   kecka   spódnica   popsznioł   uparciuch, maruda np. Czamu popszniole niy jysz tyj zupy?  
borajstwo   biedaczek, ktoś komu się współczuje np. Borajstwo, piznołeś sie w gowa?   kedy   kiedy   pora   para lub parę np. jedna pora zokow lub Mom pora kurzikow na przedej!  
borok   nieborak lub oferma   kejnedy   innym razem np. Pogodomy ło tym kejnedy!   porachować   policzyć  
borsztajn   krawężnik   kelnia   chochla lub kielnia    portmanyj   portmonetka  
Boże pomogej!   Boże pomagaj! np. To pozdrowienie dla napotkanego przy pracy (odpowiadało się: Dej Panie Boże!)   kepa   główka np. bier jom na kepa   porzond   ciągle  
bożo krowka   biedronka   kepkować   główkować (np. piłką)   porzykać   pomodlić się np. Trza porzykać za starzika!  
bożyduda   organista   kerhow   cmentarz np. Kożdy z nos trefi na kerhow!   poschro niać   pochować np. Poschroniejcie wasze graczki z zogrodka, już sie ćmi!  
bracik   brat   kery, kero   który, która   posypka   kruszonka na cieście  
brateringi   śledzie opiekane   keta   łańcuch (od roweru) lub korale, ozdobny łańcuszek np. Sleciała mi keta w kole!   poszczodek   środek  
bratkartofle   smażone ziemniaki   kibel, kiblik   wiadro   poszelontać   wstrząsnąć  
bratruła, ruła   piekarnik   kichol   nos   posznupać   poszukać lub zarzyć tabaki np. Niy sznupej w tyj szuflodzie bo narobisz garusu!  
brauza   oranżada, napój musujący w butelce lub w proszku do rozcieńczenia   kichol   nos   posztopować   zacerować  
brecha   łom   kidać   poplamić, polać się (np. zupą) np. Niy kidej sie żurym!   potargać   podrzeć, rozedrzeć np. potargołech sie galoty albo tyn gupek mi potargoł heft  
breweryjo   awantura   kiej, kiejś   kiedy   potek, pociczek   ojciec chrzestny  
briftasza   torba, teczka na dokumenty (najczęściej do dnia dzisiejszego noszona przez listonoszy)   kiela   ile, wiele   potka, pociczka   matka chrzestna np. Moja potka Lyjna dała mi pieszczonek  
bronocić   rumienić się, zmienić kolor przy pieczeniu np. Wejrzij do pieca czy sie już tyn kołocz po leku bronoci.   kilać   łaskotać np. Niy kilej mie bo sie pojscom!   powijok   pielucha  
bronok   ktoś brązowy, "brązowy koń"   kimnonć sie   zdrzemnąć, przespać się   pozłotka   sreberko, folia meteliczna do opakowania np. czekolady  
bronotny   brązowy   kindermyjdla   opiekunka do dzieci   pozor dać   uważać np. Dej sie pozor na Francka!  
brotbiksa   chlebak (pojemnik na chleb)   kiołzać, kiołzawka   ślizgać, ślizgawka Pokiołzomy sie na kiołzawce?   pra?   prawda?, naprawdę? rzeczywiście? np. Pra, że mi pszajesz?  
brusek   szlifierka, kamień do ostrzenia noży, kosy itp.   kipa   niedopałek papierosa   praje   prawie, na złość  
brusić   ostrzyć, szlifowć   kiper   auto wywrotka   prask   ciźba, tłum  
brutfanka, brytfanka   garnek do pieczenia mięsa   kipnoć   przechylić się lub umrzeć   prasnoć   upaść, uderzyć  
bryja   gęsty kompot z gruszek lub wigilijna moczka   kipować   wywracać, strząsać popiół z papierosa   prastarka   prababcia  
bryle   okulary   kirchof   cmentarz   prastarzik   pradziadek  
brylok, brylaty   okularnik, noszący okulary   kista   skrzynka np. W kiście piwa je 20 flaszek!   prawić   mówić, opowiadać  
bryna, brynol   denaturat lub alkoholik   kiszka   kwaśne mleko np. Kartofle z kiszkom jymy dycki w piontek!   prawok   grzyb prawdziwek, borowik  
brzidok   ktoś nieładny, niesympatyczny   kita, kitka, kitko   uda, udko np. od kurczaka   preswoszt   salceson np. Niy jydz tego preswosztu, taki je tusty...  
brzim, brzym   modrzew   kitel   fartuch np. roboczy   prosia   prosię  
bubikopf   kok   kiwnoć sie   pomylić się, zmylić   prozny   pusty  
buczeć   gderać, marudzić   klachać   plotkować   pryk, pryko   łóżko  
buda   szkoła lub bramka na boisku lub kram    klachanie   plotkowanie   przeblykać   przebierać  
budziorz   bramkarz lub sprzedawca w budce np. odpustowej   klachula   plotkara   przeca   przecież np. Przeca żech ci godoł, że mosz dwa chleby kupić a niy jedyn!  
buks   mały drań, sympatyczny urwis   klachy   plotki np. Zaś Ana idzie do nos na klachy!   przeciepować   przerzucać  
bulić   burzyć, niszczyć lub płacić   klajd   suknia   przedsia   przed siebie  
bulkać   bulgotać lub mówić za dużo albo niewyraźnie   klamor   coś niepotrzebnego, stary grat np. Wyciepnij te stare klamory!   przekabacić   przekonać, namówić, wpłynąć na zmianę zdania np. Przekabaciyli go w tych Niymcach nafolowanymi sklepami  
bulknonć coś   palnąć głupstwo, odburknąć   klank   dźwięk, warkot silnika np. jaki tyn mustang mo piykny klank   przekludzić sie   przeprowadzić się np. Latoś przekludzymy sie do nowyj chałpy  
bulknonć sie   utopić się, topić się   klapaczka   packa na muchy np. Zaś mi dziecka wziyny klapaczka!   przekopyrtnonć sie   przewrócić się, umrzeć  
buła   guz, opuchlizna   klapka   łapka na myszy   przekrony   przekrojony  
butlować   hałasować   klapsznita   podwójna kromka chleba, kanapka np. Styknom ci dwie klapsznity?   przepadzity   zachłanny np. Niy być taki przepadzity, przeca dwanoście klosek ci styknie!  
być po zadku   być zacofanym   klara   słońce np. ale dzisio klara blynduje   przichlybek   lizus  
być w doma   zrozumieć lub być w domu   klawiyr   pianino np. Zagrej "sto lot" na klawiyrze   przichlybiać sie   podlizywać się  
byfyj   kredens   klekotać   uderzać, kołatać   przida, przidzie   przyjdę, przyjdzie np. jo tam przida do cia  
bymbyn   bęben   klekotka   kołatka   przidatki   dodatki  
byrkać   odbijać po jedzeniu   klipa   oferma lub zabawa dziecięca   przikludzić   przyprowadzić  
byrna   żarówka   kloper   trzepaczka np. Jak wezna kloper to dostaniesz po rzici!   przikopa   rów  
byszta   szczotka   klopsztanga   trzepak np. Złaś synek z tyj klopsztangi!   prziloz   przyszedł np. na pierona żeś sam prziloz?  
bysztek   sztućce   kloszczonka   woda po kluskach np. Zaniyś ta kloszczonka wieprzkowi!   prziłaź, prziłazić, przilaź, przilazić   przychodź, przychodzić  
cajgowe galoty   rodzaj spodni roboczych lub dżinsy   klosztor   klasztor   prziś   przyjść np. mom tam prziś do cia?  
cangi   obcęgi   klosztorno panna   zakonnica   prziś na krziwe pyski   pokłócić się z kimś  
canpasta   pasta do zębów   klotka   klatka np. Staroszek robi klotki na kroliki!   przitaszczyć   przynieść  
capnonć   złapać   kluczka   korba np. do studni   przoć   kochać, lubieć  
cedzitko   sitko   kludzić   prowadzić, przeprowadzać się np. Przekludza sie na familoki!   przodek   przód, coś z przodu  
cera   córka np. Waszyj cerze to już chyba łoziymnoście?   kluk   chłopiec   przynść na krziwy pysk   pokłócić się  
cerziczka   córeczka   klupać   pukać, trzepać, uderzać   psinco   nic, figa z makiem  
ceski   10 groszy   klyty   rozmowy   pszajesz mi?   kochasz mnie? np. Komu pszajesz bardzij mamie czy tacie?  
cesta   droga   kłaki   buraki pastewne, krokiew   pszoć, pszać, pszajać   kochać  
cetnor   50kg   kłobuk   nakrycie głowy, kapelusz   ptok   ptak (patrz też mieć ptoka)  
chacharstwo   łobuzeria, draństwo   kłopeć, kłopcie   duży kawałek/ki czegoś np. w potrawach   puc   tynk  
chachnoć sie   pomylić się, uderzyć się   kminić   oszukiwać, kłamać   pucować   czyścić lub tynkować  
chachor   łobuz   knefel, kneflik   guzik, guziczek np. Urwoł sie z szaketa knefel!   pucpapior   papier ścierny  
chacka   chusta do noszenia dziecka, nosidełko   knif   sztuczka, sposób np. Naucz mie tego knifa!   puding   budyń  
chaderlok, szmaciorz   skupujący stare szmaty, butelki, złom   knipsaparat   aparat fotograficzny   pukać sie   jąkać się  
cham   skąpiec   knipsować   fotografować, robić zdjęcia   pukel   garb, plecy, grzbiet np. Te pierońskie komunisty mogom mi skoczyć na pukel, a do partii i ta niy póda!  
chamić sie   skąpić   knobloch   czosnek   pukeltasza   tornister, plecak np. Kamela to koń z pukeltaszom  
chamliwy   skąpy   knobloszka   parówka   puklaty   garbaty  
chamster   chomik   knut   odchody, stolec   pulać   siusiać  
chańdownij   dawniej, przed wiekami   knypek   karzeł, osoba małego wzrostu, grubasek np. taki knypek przilecioł i coś buczoł   pulok   "siusiak", członek (jako narząd płciowy), penis  
chańdowny   stary   kocher   kuchenka elektryczna   pultok   flejtuch  
charboły   stare buty   kocik, kociczka, koczka   mały kotek   pultok, putek   indyk  
chark, chork   "ciężka" ślina   kodka, kłodka   kłódka   purtnonć   puścić bąka  
charkać, chorkać   ciężko spluwać np. Chorkosz jak stary chop!   kofer   skrzynia, walizka   putnia, puciynka   puszka, pudełko  
charlać, chyrlać   kaszleć np. Ty yno chyrlosz a chyrlosz, czamu sie niy lyczysz?   kokot   kogut   Pyjter   Piotr  
charnonć   ugryźć   kokotek, kokocik   kogucik lub kran   pylnonć sie   pobiec np. Pylnij sie do sklepu i kup piwo!  
checa   ubaw   kole   przy, koło np. Kole chałpy mom zogrodka!   pyndala, pyndale   pedał, pedały np. rowerowe, samochodowe  
chichrać   śmiać się   kolity   kolisty   pyndziałek   poniedziałek  
chichry   śmiechy   kolybać sie   kołysać się   pyndzyjo   emerytura np. Starzik już je sztyrnoście lot na pyndzyji  
Chimek   Joachim   kolybka   kołyska   pyrlik   ciężki młot  
chlasnonć   uderzyć np. Chlast go w pysk!   kolyndniki   kolędnicy   pyrsk   na zdrowie (przy toaście) lub cześć  
chlebus   darmozjad   koło   rower np. Jeździsz na kole bez czimania?   pyrtek   maluch  
chlyb   chleb, pieczywo   kołocz   ciasto drożdżowe np. Co to za niydziela bez kołocza!   pyrtnoć   szturchnąć, potrącić  
chlyw   chlew   kołoczek, kołoczyk   drożdżówka   pysk   buzia, twarz np. Nachytosz po pysku  
chłabinka   patyczek, gałązka, pręcik   kołorz, kolorz   kołodziej   pywnica   piwnica np. Do naszyj pywnice wlezie łoziym cetnorow kartofli  
choby   choćby np. chobych to mioł w pazurach niyś   komin, kumin   komin   R    
chodzić po fechcie   żebrać   kominiorz   kominiarz   rachować   liczyć np. Porachuj, wiela cilipow siedzi na krzoku  
chop   mąż, mężczyzna   komora   spiżarka np. Niy wyrobiej bo cie zawrza w komorze!   radiska   rzodkiewka  
chopionka   kobieta ubrana po chłopsku, w śląskim stroju ludowym (chłopskim)   konkastla, kołkastla   węglarka, pojemnik na węgiel przy piecu   radyjko   radio, radioodbiornik  
Chowcie sie!   bądźcie zdrowi, do widzenia   konsek   kawałek np. Ani konsek zisty niy łostało?   radzi   zadowoleni np. Radziście starko z wnuka?  
chrobok   robak   kopalnioki   czarne anyżowe cukierki   rafiok   wóz z drewnianymi kołami o żelaznych obręczach  
chropaty   szorstki, nierówny lub pryszczaty   kopcić   dymić, kurzyć np. Ale sie kopciło z tyj chałpy jak pieron   raja   kolejka (np. w sklepie) np. Boł wielki prask i chleba niy sprzedowali za rajom yno tym, co sie piyrsi dociśli  
chuderlok   nieborak, biedactwo, ktoś chudy   kopidoł   grabarz, górnik   rajbetka   narzędzie murarskie do równania tynku na ścianie  
chybło   zabrakło   kopla   klamra od paska, sprzączka   rajcować   głośno się zachowywać, wymądrzać się  
chycić   wziąć, złapać, rozpocząć np. Chytomy sie za ta robota!   kopocz, kopoczyk   kopaczka, motyka   rajcula   pyskula np. Te rajcula, niy być tako przemondrzało!  
chyrczeć   chrapać   kopruch   komar np. Ale kopruchy żerom!   rajfeszlos   zamek błyskawiczny np. Jo mom rosporek w galotach na rajfeszlos a ty yno na knefle!  
chyrdol, chyrtoń   gardło, przełyk, krtań, szyja   kopyrtka   fikołka, koziołek, przewrót gimnastyczny   rajmatyka   reumatyzm  
ciaciany   ładny   kopyrtnonć   zrobić fikołka   rajn   dalej, do środka  
ciamble, dziamble   wróble   korba   ktoś pomysłowy   rajtować   jeździć konno  
ciaperkapusta   kapusta utłuczona z kartoflami   korflasza   naczynie do fermentacji wina   rajza, rajzować   podróż, podróżować  
ciapkapusta   kapusta zasmażana   kormik   wieprzek, tucznik   rajzyfiber   "gorączka", niepokój przed podróżą  
ciaplyta, ciapulyta   błoto   kosok   sierp np. Niynabruszonym kosokym wiela niy nabrusisz!   rałs   wynocha, odejdź, idź sobie!  
ciapry   brudy   koziczka   kózka   rant   rów, brzeg czegoś  
ciarach   brudas   kracpuc   rodzaj tynku zewnętrznego na domach   rapitołza   żaba  
cicik   coś puszystego, miękki kłębuszek czegoś np. mlecz    kradziok   złodziej   raps   zabawa dziecięca "w rapsa"  
ciciuś   kotek, zdrobniale o kimś   kragel, kraglik   kołnierz np. Mosz niywybiglowany kragel!   ratka   racica, noga od świni  
cielepa   gapa, nieudacznik   kraiczek   kromka chleba, kawałek np. Lubia zjodać kraiczki z chleba!   rechnong   rachunek  
cielik   cielątko   krajzyga   piła tarczowa   rechtor, rechtorka, rechtory   nauczyciel   
ciepać sie   ppodskakiwać, buntować się, nie zgadzać się np. Co sie ciepiesz smarkoczu!   kranckuch   babka, ciasto drożdżowe, z posypką   rejmatyka   reumatyzm  
ciepać, ciepnonć   rzucać, rzucić np. Ciepnij bal!   krasikoń   koniczyna   rewiyr   zwolnienie lekarskie (L4)  
cig, cig, ciga...   wołanie na kozę   krauski   falbanki np. Galotki z krauskami (Majtki z falbankami)   reż   żyto  
ciga   koza   krauza, krauzka   słoik, słoiczek np. Ciotka zawarzyła sto krauzow na zima!   Richat   Ryszard, Rysiek  
Cila, Cyja   Cecylia   krepel   pączek np. Kołoczki som lepsze łod krepli!   richtig, rychtig   naprawdę, rzeczywiście  
cilip   wróbel lub jakiś ptak   Krista   Krystyna   robić za błozna   żartować z kogoś np. Niy robcie nos za błozna!  
cima, ćma   ciemno   kroć   kroić   rod, rada   zadowolony/na np. Je żeś rod z nowego kapelonka?  
ciompa, ciompy   katar, wycieki z nosa   krojc   kolor w kartach    rogocz   jeleń  
ciompel   wróbel   kroliczok   klatka na króliki   rojber   psotnik, chuligan  
ciong   odejdź stąd, idź już   kroliczorz   hodowca królików   rola   rodzaj fryzur, zwinięte włosy na czubku głowy, kok  
ciongnie   wieje np. Zawiyrej te dźwiyrza bo ciongnie po gyrach!   kromflek   obcas np. Niy uważom szczewikow na wysokim kromfleku!   rolada   płat mięsa wołowego, zwinięte w rulon, duszone  
ciorać sie   brudzić się   kronlojter   żyrandol, klosz na lampę   roler   hulajnoga  
ciotka   ciocia   kropka   kropla   rolszuły   wrotki  
cip, cip, cip...   wołanie na kury   kropnioki   kaszanka np. Narobiymy fol kropniokow!   rolwaga   pojazd transportowy na kółkach  
cipa, cipka, cipeczka   kura, kurka   kroszonka   pisanka   Rołza   Róża  
ciś coś   cisnąć, pchać np. wózek z węglem   krupy   kasza   roma   wisząca szafka kuchenna (na przyprawy, filiżanki...)  
ciś!   idź!   krupy pogańskie   kasza gryczana   rombnonć   uderzyć  
ciść kaj   iść gdzieś np. Kaj ciśniesz, do roboty?   kryka, kryczka   laska, laseczka   romel   plac odpustowy, miejsce gdzie są karuzele, strzelnice  
citać, citnonć   uciekać, uciec   kryklać   mazać, gryzmolić np. Niy kryklej tak w tym hefcie!   romplować   rozrabiać, awanturować  
ciućmok   niedorajda   krze   wielkie krzaki   roncetla   pasek, kwitek z wypłaty  
ciul, ciulik   penis, członek, "siusiak", lub dureń, oferma (wulgarnie)   krzest   chrzest   rozlajerowany   rozregulowany, rozkręcony  
ciulnoć sie   uderzyć się, pomylić się   krzikopa   rów np. Wpod łożyrok do krzikopy   rozpamiyntować   rozmyślać, wspominać  
ciupać   rąbać np. Uciupej tam drzewa bo chca łogiyń słożyć!   krzipce   skrzypce   rozsuć   rozsypać  
ciupnoć sie   zamienić się np. Ciupnymy sie brifmarkami!   krziż, krziże, krziża   kręgosłup   roztomajty   rozmaity, przeróżny np. Zawiyrej dźwiyrza, bo po wsi łażom roztomajte cygony i chachary  
ciyngiym   za jednym razem, ciągle   krzok   krzak   roztomiły   najdroższy, szanowny  
ckliwić sie   tęsknić   krzon   chrzan   roztopiyrzać sie   rozpychać się, szarogęsić się  
cmyntorz, smyntorz   cmentarz   ksiynżoszek   ksiądz   rozwiyzły, rozwieziony   rozpieszczony, źle wychowany np. Ale te dziecka mocie rozwiyzłe!  
cni mi sie   tęskni mi się   ku   do np. poć ku mie, abo idź ku nimu   rożki   iść z rożkami (odwiedzić nowonarodzne dziecko)  
coby   żeby   kucać   kaszleć np. Bez czopki łazisz a potym kucosz a kucosz!   ruby   gruby np. Mosz za ruby kark, bestoż kragla niy zapniesz  
col   cal, miara długości    kudły   włosy, sierść np. Jak cie chyca, to ci te kudły wyszkubia!   ruła   rura, piekarnik  
colsztok   miara (do składania)   kukać   zaglądać np. Kuknij do komory, eli tam jeszcze je kołocz?   ruła mieć   być powolnym  
cołki   cały, całkowity, zupełny np. Cołki dziyń yno robota a robota!   kukawka, kukowka   kukułka   Rus   Rosjanin  
cołkość   całość   kuklok   oczko, wizjer "judasz" w drzwiach   Rusyjo   Rosja np. Ujka Hermana zaszczelyli na wojnie w Rusyji  
cornuch   brudas   kulać   turlać, toczyć, formować kulki, walcować   ruzbana   zjeżdżalnia np. na basenie bądź placu zabaw  
cosik   coś   kulok   okrągły klocek   rychtować   przygotowywać  
cuda krowskie!   dziwadło, co to za dziwadło! np. Co tyż za cuda krowskie w tym szynku pokazujom, że wszystkie chopy dycki tam łażom?   kuloryba   kalarepa   ryczeć   krzyczeć, głośno mówić np. coż tak ryczysz? godej ciszyj  
cudować   wydziwiać   kunsztiki   sztuczki, coć rewelacyjnego   ryczka   stołeczek, krzesełko (nojczynścij stoła w antryju)  
cufal   przypadek   kupa   dużo np. Nawalyło kupa śniega!   ryć sie   pchać się, wtrącać się np. Ryjesz sie jak Żyd do spowiedzi!  
cufalym, bez cufal   przez przypadek   kupny   kupiony np. Kupny kołocz je ańfachowy!   Ryjza   Teresa  
cug   pociąg lub ciąg w kominie np. Niy ma dzisio cugu i sie w piecu niy poli.   kupowane   pełne   ryk   płacz, krzyk  
cukerdołza   cukiernica, pojemnik na cukier   kurdupel   mały   rykol   beksa, maruda  
cuzamyn   razem   kurzić   palić papierosy, kurzyć   ryl   szpadel  
cwaja, cwajka   dwója (dawniej najgorsza ocena w szkole)   kurzik   kurka, kurczak np. Kupiyłach sie na torgu łoziym kurzikow!   ryma   katar np. Ryma mom łod łażynio po bosoku.  
cwek   pinezka   kurzok   palacz papierosów   rynka   ręka  
cwerg   krasnoludek, coś małego (najczęściej drewniane lub gipsowe figurki, stawiane w ogródku np. jako ozdoba)   kusik, kusiol   buziak, całusek   rypnonć   uderzyć  
cwibak   sucharki   kwarytka   ćwiartka   ryszawy   rudy  
cwinga   klamra   kwasiory   coś kwaśnego np. Te jabka to istne kwasiory!   ryży   rudy  
cwist   wełna, przędza, włóczka do cerowania np. Słabe to jak cwist!   kwaśno kapusta   szczaw   rzać   śmiać się np. Czamuś sie tak rzoł w tym kościele?  
cwiter, cwiterek   sweter   kwiść   kwitnąć   rzany, rzanny, rżanny, reżny   żytni  
cycato   z dużymi piersiami   kwolić sie   chwalić się   rzić   tyłek, pupa lub nieudacznik np. Nakopia ci do rzici! lub a bo tyś to je tako rzić  
cycek, cycki   pierś, piersi   kyj   skoro np. kyj tak godosz   rzodki   rzadki  
cyckać   ssać, mieć w ustach cukierka np. Co tam w gymbie cyckosz, szkloka?   kyjza   ser (nie twaróg)   rzykać, rzykanie   modlić się, modlitwa np. Porzykejcie tyż za mie, starko!  
cycyhalter, cycynhalter   biustonosz   kyjza ciaciato   ser pleśniowy   S    
cyferblat   tarcza zegarowa lub twarz   kyłzać, kyłzawka   ślizgać, ślizgawka np. Pokyłzomy sie na kyłzawce?   sadzok   ziemniak do sadzenia lub duży palec u nogi  
cyganić   kłamać np. Niy cygoń, godej prowda!   L     sagi   nagi, goły, bez ubrania np. Łoblyczcie tego bajtla, niych niy loto po sagu  
cygaństwo   kłamstwo   labiydzić   narzekać, skarżyć się   sak   siatka, torba  
cygarety   papierosy   lachać sie, lachnonć sie   śmiać się, zaśmiać się   sam   tutaj np. Prziszołech sam na piwo, bo godajom, że mocie tonie  
cygon   kłamczuch, Cygan, Rom   lacie, laćki, lacze   pantofle domowe   schacharzony   zniszczony, zaniedbany  
cyja   akordeon, harmonia   laclik   śliniak, śliniaczek   schronić, sroniać   schować np. Niy domy rady posroniać tego siana do stodoły  
cyjna   dziesiątka np. w grach karcianych   lacopiyrz, latopiyrz   nietoperz   seblyc, seblykać   rozbierać się np. Czamuś sie seblykła, przeca zima tukej  
cyl   cel   ladować   ładować np. weź inoś zaladuj mi to na fora   sebuć, sebuwać   zdejmować buty np. Szczewiki trza sebuwać, bo świyżo pomyte  
cylnonć   trafić, wycelować   laga   gruby kij, laska   sebuwacz   urządzenie do zakładania i zdejmowania butów  
cymt   cynamon   lajbik   biustonosz   serwet, serweta   obrus  
cynt   centymetr   lajera, lajerka   katarynka np. powiedzonko    sfalić   zrzucić  
cypelmyca   czapka z pomponem lub antenką jak na berecie   lajerman, lajermon   kataryniarz   sfrocić, sfrocać   zwymiotować, zwracać  
cyrklować   mierzyć, planować   lajsta   listwa   siednonć   usiąść  
cysorz   cesarz   lajtong   rurociąg   siemiyniotka   zupa z kmonopii (na Wigilię)  
czamu, czymu   dlaczego   lak   farba lub cerata   sierotki   stokrotki  
czechmon   diabeł, czart   lakować   malować, lakierować   sikorki   placki ziemniaczane  
czelodka   grupa kolegów   lakowany   malowany, lakierowany   sikowka   sikawka  
czeski   10 groszy   lakszuły, lakszoły   lakierki, buty na wysoki połysk   siksa   nastolatka, młoda dziewczyna, podlotek  
cześnia   czereśnia   lałfka   oczko w po nczosze   sioć   siać np. Posiołach tela kwiotkow a yno niykere poschodziyły  
czkać   mieć czkawkę np. Kurde czko mi się i czko   lamyncić   narzekać, skarżyć się   siompi, sipi   siąpi, pada drobny deszcz "mżawka" np. Na dworze sztyjc sipi!  
czopka, copka   czapka   lanszaft, landszaft   namalowany obrazek, scenka lub jakiś widok   siupnoć, siupnyć   usiąść lub powtarzać klasę np. ymil siupnył we drugij klasie  
czorne kloski   "kluski śląskie" zwane też "tartymi"   lańcuch   łańcuch   siusiok   penis, członek (jako narząd płciowy)  
czorny, corny   czarny, brudny np. Ty pieroński czorny dioble!   larmo   gwar, hałas, awantura np. W tym larmie idzie łogupnonć!   siuśka   nastolatka, młoda dziewczyna, podlotek  
czosać   czesać   larmować   hałasować   siyngać, siyngnoć   sięgać, sięgnąć np. siyngnij po ta giskana  
czwortek   czwartek   larwa   maska lub wstrętna gęba   siyń   korytarz, sień, klatka schodowa  
czympnonć, czympieć   kucnąć, kucać   lata   poprzeczka bramki   sjechać   zjechać  
czynsto   często   latosi, latoś   w tym roku, tego roku, tegoroczny, bieżący rok np. Latosi jabka som słodke   skalić   sprzedać  
ćma, ćmok   ciemno, ciemność np. Miałach strach iść po ćmoku!   latowy   letni   skat, szkat   popularna na Śląsku gra w karty  
ćmi sie   zmierzch   lauba, lałba   altana, zadaszenie, ganek przy domu, wiatrołap   skiż   z powodu, ze względu na np. Skiż ciebie, niy zońdymy na czas  
ćmiyl   trzmiel   laufbryka   bryczka, powóz   skoczka   pchła  
ćwierć   kwadrans np. Je ćwierć na jedna! (godz. 12:15)   lazaret, lazaryt   szpital   skopyrlić   zwarzyć mleko  
ćwiertka   ćwiartka czegoś   leber   drań, obibok   skorkorz   skupujący po domach królicze skórki, wołał: Skorki, skorki skupuja!  
ćwikel, ćwikla   buraki pastewne, czerwone   lebioda   człowiek chorowity, leniwy   skorzok   coś ze skóry np. piłka  
ćwok   oferma   lebo   lub, albo   skulać   stoczyć się, zwinąć się np. Jak Francek godo, to idzie sie skulać ze śmiychu  
D     lecyj, lekcyj, lekcy   lżej   skuli   z powodu np. Skuli tego pierońskigo komunizmu, momy tak jak momy!  
dać dzióba, dać dzióbka   pocałować   lecyjak, lecyjako   byle jak, niedbale   skurzica   cynamon  
dać kusku   pocałować   lecykandy   gdzieniegdzie   slecieć   spaść  
dać pozdrowić   przesłać pozdrowienia np. Ciotka wos dała pozdrowić.   legitka   legitymacja   sloz   zszedł np. Jo je ciekawo, kedy sleziesz z tego dżewa?  
dać pozor   uważać   legnonć sie, lygnonć sie   położyć się   slyź   zejść, zejdź  
dałerwele   loki po trwałej ondulacji   leko, letko, lechko   lekko, łatwo   słazić   schodzić  
dambionka, dymbionka   żołędzie dębowe   lelek, leloń   niezdarny, nieudacznik, zniewieściały mężczyzna   słepać   pić, siorpać lub pić alkohol  
damboki, dymboki   głęboki   leluja   lilia lub dziwak   słodek, słodki   schody  
damfmaszyna   maszyna parowa, lokomotywa   lelyń   jeleń   słomionka   koszyk ze słomy (np. na chleb)  
damfować, dymfować   dusić, parzyć, gotować   leżanka   tapczan   słożić   złożyć, rozpalić  
damulka   strojnisia   libsta, lipsta   narzeczona np. powiedzonko    smark   koza w nosie lub smarkacz  
danga, dynga   tęcza   lica, licka, liczki   policzki   smarkato   młoda dziewczyna, nastolatka, podlotek  
darymnie   daremnie   lichsztrom   instalacja elektryczna 1   smażonka   jajecznica   
darymny futer   nie potrzebnie, na próżno, ktoś bezużyteczny   lichy   słaby, chorowity np. ooo coś żeś dzisio lichy   smolić   lekceważyć, zostawić (kogoś, coś w spokoju), dać spokój (komuś, czemuś) np. smolić to wszystko albo smol go   
darzić sie, darzyć sie   udało się, powiodło się   lilowy   fioletowy   smrodziuchy   kwiatki studentki  
deka, deczka   koc, narzuta   listonorka   listonoszka   smyczyć   (ciężko) nieść, ciągnąć, wlec  
dekel   wieko, pokrywa lub rozum np. Coś ci pizło na dekel! (zwariowałeś)   liter   litr   smykać sie   włóczyć się, łazikować  
deklik   wieczko, pokrywka   liwa, liwa, liwa...   wołanie gęsi   smyncić   zanudzać np. chopie jak ty smyncisz  
dekować   zakrywać coś, chować się, kryć lub robić dach   liwa, liwy   gęś, gęsi   smyndzić   wędzić, dymić się (tlić się)  
delowka   podłoga   liznonć   przewrócić się, upaść np. Aleś liznoł ynta! lub skosztować czegoś, np. liznij sie tego loda   snople   cieknące kozy z nosa, katar  
diasek   diabeł np. Do diaska!   lizok   lizak np. Lizok zmazany łod piosku je yno do wyciepanio!   somsiek   miejsce w stodole do składowania siana lub słomy  
dinks   takie coś, słowo joker, zastępuje wiele rzeczowników np. W maszynie zepsuł mi sie taki dinks.   lojfer   dywanik, chodnik lub ruchliwe dziecko   sornik   sarna, jeleń  
diobła huśtać   wymachiwać nogami   Lojzik, Lojz, Lojzek   Alojzy   soroń   dzikus, dziwak  
dioboł   diabeł   lomp   drań np. Ty pieroński lompie, doczkej no...!   spaśny, spaśno, spaśne   gruby/a/e  
diosecki   diabelski   lompy   stare graty, niepotrzebne rzeczy   spatrzeć   załatwić coś komuś np. Spacz mi tako luftbiksa  
diosek, diosi   diabeł, diabli   lonty   stare ubrania, szmaty   spieronić   skrzyczeć  
do dom   do domu np. Ida do dom!   lotać   biegać, fruwać np. Ty sie dziołszko nalotosz po tym placu!   spinknonć sie   spotkać się  
do jarzi   do wiosny   Lucka, Luca   Łucja   splytać   pleść  
do kupy   wspólnie, razem   luft   powietrze   spodek   dolna część czegoś np. Dej to do byfyja na spodek  
do siela   do tereaz   luftbalon   dmuchany balonik   spodnica   halka  
do zadku   do tyłu   luftbiksa   klarabin   spodnioki   kalesony  
dochtor, dochtorka   doktor, lekarz   luftować   wietrzyć   spomnieć sie   przypomnieć sobie  
dociepnoć   dorzucić np. Dociepnij wonglo do pieca!   luftplompa   pompka, sprężarka   sporować   grymasić  
dociyrny   dociekliwy np. Niy być taki dociyrny!   lukać, luknonć   spoglądać, spojrzeć np. Luknij na ta dziołcha!   sprzezywać   nakrzyczeć na kogoś  
doczkej   poczekaj, uważaj sobie, zaraz ci pokażę np. Doczkej, doczkej, zaro cie chyca!   lukaty   z kręconymi włosami np. Ale mocie ta cera lukato!   srocz   ubikacja  
dołza   gniazdko elektryczne   lulać   siusiać   srogi   duży, wielki  
dombek   chryzantema, złocień ogrodowy   lulok   "siusiok"   srom, sromorta   bieda  
dorachować sie   doliczyć się   lutkolba   lutownica   sronić   schować  
Dorka   Dorota   lyberka   wątrobianka   stalbeszta   szczotka druciana  
dorta   tort   lygać   kłaść się spać np. Cza rzykać i lygać!   Stanik   Stanisław  
dostać do gowy   zwariować   lyjberwoszt, lyberwoszt, leberwoszt   wątrobianka, pasztet   stanonć   stanąć, zatrzymać się np. stanołech na kraju i bych slecioł lub stanołech na trowiech ich dostoł mandat  
dować   dawać np. Niy dowej psu wosztu!   Lyjna   Helena   stanyć   wstać  
dować pozor   uważać, pilnować się np. Dej sie pozor na tego synka!   lyjopard, lyopard   lampart   stargać   podrzeć  
drabiniok   drabiniasty wóz   lyjty   lanie, bicie np. Szykuj sie Ziguś na lyjty!   starka, stareczka   babcia  
drach   latawiec   lyki   leki   staroszek   dziadek  
drajfus   szewskie kopyto   lykorz   lekarz   starość (mieć)   mieć problem  
dran   moja kolej np. Terozki jo przida dran!   lynga   długa bułka, bułka francuska, bagietka   stary purt   zgryźliwy człowiek  
drap, drapko   szybko   lynijorz   linijka   starzik, starzyk   dziadek  
drobnioki   drobniaki, drobne pieniądze, monety   lynsztanga, lungsztanga   kierownica od roweru   Stazyjo   Anastazja  
droźnić sie   napastować, denerwować np. Niy droźnij sie z moim psym!   lyski   leszczyna, orzech laskowy   stoć   czekać, stać  
drukknefel   zatrzask (zamiast guzika w ubraniu)   lyże   łóżko, coś na czym się leży   stoj   zatrzymaj się, stój  
drynda   stary pojazd   Ł     stoń   stań, zatrzymać się np. stoń w antryju albo jak nima miejsca to stoń na trowie  
drzewiany   z drzewa   łachy   ubrania np. Te stare łachy cza spolić, bo yno garuszom nom w szranku   stoplany   zmoczony  
drzimota   senność np. cosik mie drzimota biere   łacny   tani   stow, stowek   staw  
drzistać   puszczać bąki lub przewracać się   łapnonć   chwycić, schwytać np. Widzisz tam tego hazoka, łapnij go yno   strom   drzewo  
drzizga   drzazga   łaska   łasica, gronostaj (zwierzak)   strugać   obierać np. strugom kartofle na łobiod  
dubel   narzuta męska   łaszczyć się   łakomić się, skąpić np. Łon sie łaszczy i bala niy pożyczy.   strup   gojąca się rana lub drań  
dudlik   kok   łazić   chodzić   strzymp   drań  
dugi, dugszy   długi, dłuższy   łeb   głowa   styknie   wystarczy, dosyć  
duldać   pić np. Wyduldołeś cołko flaszka?   łeboń   mały chłopiec np. te pierońskie łebonie zaś larmujom pod łoknym   stynkać   jęczeć np. z bólu  
dupa w kraglu   niudacznik   łechciwy, łechtliwy   mający łaskotki   suchatelnica   konfesjonał  
dupek   walet w grach karcianych   łechtać   łaskotać   suć   sypać np. Mamo, a Francek nasuł mi piosku za kragel  
duperelka, duperela   drobiazg np. na łodpuście było w pierony duperelek   łobalić   przewrócić lub wypić np. Łobalili cyntla i byli naprani   suć pierony   przeklinać np. Jak sie łojciec ło tym dowiy, to posujom sie pierony  
duperszwance   głupoty, niedorzeczności, bzdury   łobciepać   obrzucać, otynkować   swaczyna   podwieczorek  
durch, durś   ciągle   łobdrzistany   ubrudzony, pobity   swaczyna, swaczać   podwieczorek, jeść podwieczorek  
durchfal   rozwolnienie   łobiadować   jeść obiad   syjmować   zdejmować  
dwupuklaty   dwugarbny   łobiecki, łobiycki   obitnice, obiecanki   symie   ze mnie np. Czamu sie symie śmiejom?  
dycha   dziesięć   łobiesić sie, łobwiesić sie   powiesić się   symnoć   zdjąć, ściągnąć  
dychnonć sie   odpocząć sobie   łobiod   obiad np. Dzisio łobiod we połednie. A ślonski łobiod to: rolada, modro kapusta i kloski polone zołzom.   synek   chłopiec, syn np. moj synek je lukaty  
dycki   zawsze, przecież   łobiyle, łobiyli   zboże   syr   ser  
dyć   przecież, właśnie   łobleczony   ubrany np. Chop sie bez baby doporzondku niy łoblecze.   szac   narzeczony  
dylowka   podłoga   łobleczynie   ubranie   szafner   konduktor  
dzbonek, dzboneczek   dzbanek, dzbanuszek   łobloć   polać   szajbka   podkładka np. dej inoś ta szjbka pod ta szroba  
działać   robić masło   łoblyczki   ubrania   szaket   marynarka, odświętny garnitur  
Dzieciontko   podarunek pod choinkę   łoblykać sie   ubierać się   szalter   załącznik prądu, włącznik światła  
dziecka   dzieci np. Co te dziecka tak niyskoro idom spać?   łoboczyć, łobocz   zobaczyć, zobacz np. łobocz yno tyn heft   szałfynster   okno wystawowe  
dziedzina   wieś, osada, własne gospodarstwo   łobrobiać   uprawiać pole lub opiekować się np. Dyć łona go sztyjc łobrobiała.   szałot   sałata, sałatka  
dziepiyro, dziepro   dopiero   łobroz, łobrozek   obraz, obrazek   szampinioki   pieczarki  
dzierżeć   trzymać   łobrzinek   skrawek, odcięty z brzegu kawałek kołocza   szaty   sukienka  
dziołcha   dziewczyna   łobsioty, łobsiony   obsiany   szczewiki, szczewiczki   buty, buciki  
dziołszka   dziewczynka np. ta dziołszka je rychtig gryfno   łobstoć   wytrzymać, wytrwać np. Starzik tak na wiosna cześni gałynzie połobcinoł, że niy łobstoła.   szcziga   czarownica, zła kobieta  
dzióbek, dzióbeczek   pocałunek np. Dej dzióbka!   łobsztalować   zamówić, zarezerwować, zaplanować   szczoda   środa  
dzisio   dzisiaj   łobucie   obuwie   szczukowka   czkawka  
dziubnonć   skosztować, dziubnąć   łociypka   snopek   szczupok, zymbok   szczupak  
dziwać, dziwować sie   patrzeć, zachwycać się np. Dziwej sie yno!   łod zadku   od tyłu   szczwortek   czwartek  
dziwoczyć   wariować lub poganiać, popędzać   łodbywać   nakarmić dobytek np. kury np. Trza wszystko połodbywać a jo choro!   Szczynść Boże   zamiast "Dzień Dobry" lub "Niech będzie pochwalony..."  
dziwok   dziwny lub dziki   łogyń   ogień   szczyrbaty   szczerbaty, bez zębów  
dziycia   dziecko, dzidziuś   łojcowie   rodzice   szczyrbok   ktoś szczerbaty, z brakującymi zębami  
dziyncioł, dziyndzioł   dzięcioł   łojla   siniak pod okiem, podbite oko, guz   szczyrkać   dzwonić (np. monetami, zębami)  
dziynnie   codziennie   łoklany, oklany   bezczelny   szczyrkowka   grzechotka  
dziyń   rano, ranek, dzień   łoklupać   opukać   szekulada   czekolada  
dźwiyrza, dźwiyrze   drzwi np. Klupnij we dźwiyrza!   łokminić   okłamać   szel   kolor w kartach   
dżiżdżyć   rozdrabniać, drzeć na malutkie kawałeczki   łomasta, łomaścić   masło lub smalec jako dodatek do potraw np. łomaścić smalcym kloski z miynsym.   szelontać   potrząsać  
E     łomylać   żuć, ruszać ustami, ciągle gadać np. Yno łomylosz tym jynzorym a łomylosz!   szeslong   tapczan  
echt Ślonzok   prawdziwy Ślązak   łon, łona   on, ona   szewiec   szewc  
Ecik   Edek, Edzio   łonaczyć, onaczyć   robić coś, słowo joker, stosowane na określenie każdej czynności np. Nasz starzik kupiył taki dinks i nałonaczył nim stare radijko.   szipa   szufla  
elefant   słoń   łone   to coś np. podej mi te łone   szisbuda   strzelnica  
elektrykorz   elektryk   łoński rok, łońskigo roku   ubiegły; poprzedni rok, ubiegłego; poprzedniego roku np. Łońskigo roku tomaty lepij poschodziyły.   szisdrad, szistdrat   drut  
elemyntorz   elementarz   łoroz   nagle np. Łoroz sie blyskło i w nasza stodoła pieron szczelył.   szklany   szklanny, ze szkła  
eli, eźli   czy, albo, o ile, jeżeli   łorynżada   oranżada   szklok   landrynka np. Mamlosz tego szkloka, czyś go łyknył?  
eliby   gdyby, jeśliby   łosprawiać, łosprowiać   opowiadać np. Ło czym to starko łosprowiocie?   szklonka   szklanka lub gołoledź np. zrob mi tyju we szklonce lub dzisio na dworze je jedna szklonka  
elwer   bezrobotny lub rzut karny w piłce nożnej   łostawić   zostawić   szkolok, szkolorz   uczeń  
epa   siatka, reklamówka   łostrynżyny, łostrynżnice   jeżyny   szkrobać   skrobać lub obierać ziemniaki  
erbnyć, erbnonć   dostać coś, zrozumieć coś, odziedziczyć np. łon to zarozki erbnie, łoboczysz   łostuda   awantura, kłopot, problem, zgorszenie np. Z tym waszym synkym to yno wieczno łostuda.   szkuty   włosy  
erlyjz   zamawiam, zaklepywanka podczas zabawy   łoszkiliwiec   brzydal   szlagbal   piłka do palanta lub palant (dyscyplina sportowa)  
Erna   Ernestyna   łoszkliwy   brzydki, wstrętny np. Za tyj komuny to było richtig łoszkliwie!   szlager   hit np. kurde ale dzisio szlagry puszczajom  
erplich   spadek, coś po kimś np. Erplich po ciotce   łoszkrabiny   obierki z ziemniaków lub jabłek np. Takim popszniołom to świynty Mikołoj yno łoszkrabiny a wongel przinosi!   szlaj   lin (gatunek ryby)  
erzac   podróbka, coś sztucznego, byle co   łoszkrobać   obrać ziemniaki, marchew   szlajać sie   włóczyć się  
eszcze   jeszcze   łoszkubek   ktoś niewydarzony, nieudacznik   szlajer   welon  
Ewangelio   Ewangelia   łoszkubiny   szkubanie pierza   szlajfa, szlajfka   wstążka  
F     łoświycić   zaświecić   szlic   rozcięcie w spódnicy  
faber   kwiat bławatek   łoziym   osiem   szlips   krawat  
faca   policzek, uderzenie w policzek   łoziymnoście   osiemnaście   szliżki   kluski ciepane  
fach   zawód   łożarty, łożryty, łożrity   pijany   szlojder   proca (strzela się z niego haczykami)  
fachman, fachmon   fachowiec, specjalista   łożrać sie   spić się   szlokzana, szlafzana   bita śmietana  
fajer   święto, dzień wolny od pracy   łożyrok, łochlapus   pijak   szlus   koniec np. Toż na dzisio szlus!  
fajfka   fajka   łyknonć   połknąć   szlyndzuchy, szlynzuchy   łyżwy np. Na zamarzniyntym stowie pokiyłzomy sie na szlyndzuchach  
fajla   pilnik   łysoń   łysy   szłapa   noga, stopa  
fajnidło, fajniontko   elegancik, ktoś dbający o siebie   M     szłapcug   chodzenie pieszo np. jak nom cug ucieknie to łostanie nom szłapcug  
fajnie, fajniście   ładnie   macać   dotykać np. niy macej mie, albo niy macać warzyw   szmaciok   piłka szmaciana  
fajnisty   ładny, bardzo ładny   macać sie   guzdrać się lub dotykać się np. tyn kawaler z tom frelom sie yno macajom   szmaciorz   zbieracz szmat  
fajny   ładny   macej sie   pospiesz się   szmary   lanie  
fajrant   koniec pracy, wolne np. Fajrant na dzisio!   macha   mina np. Szczylo macha choby afa   szmaterlok   motyl  
fajrować   świętować np. fajrowali łodpust fest   macher   fachowiec, człowiek przedsiębiorczy   szmatlać   plątać  
fakla   pochodnia   macnij   dotknij np. Pomacej ta ściana jako je mokro   szmory   jajecznica z grzybami  
fala   zakres częstotliwości np. 95,5 ustow sie ta fala, tam piyknie grajom   magel, magla, maglownia   magiel   szmyra   smar  
falbanek   stół roboczy, stół warsztatowy   majs   kukurydza np. Niy idymy na majs, bo gospodorz na polu!   sznaps   kieliszek wódki  
falta, falt   fałda   majstersztig   coś zrobione po mistrzowsku   sznit   rozcięcie, krój, wzór  
faltenrok, faltynrok   spódnica z fałdami   majtnonć sie   minąć się, nie trafić   sznita, sznitka   kromka chleba, kanapka  
familijo   rodzina   majzel   przecinak   sznitbony   fasolka szparagowa  
familok   dom wielorodzinny, przedwojenny "blok mieszkalny", blok podupadający   makowki   wigilijna śląska potrawa z maku i chałki   sznitloch, sznitlok   szczypiorek np. Mosz niypoczosane wosy, choby pieron w sznitloch trzas!  
fana, fanka   chorągiew, chorągiewka   makowy   rękawice z jednym palcem   sznora   sznur  
fandzola   fasola   makron   kokos   sznupać   grzebać, szukać lub wąchać, zażywać tabaki (sznuptabaki)  
fandzolić   mówić od rzeczy   makrony   ciastka kokosanki   sznupok   poszukiwacz lub ubrudzone usta  
fanga   cios, uderzenie np. Dej sie pozor, bo dostaniesz fanga bez pysk   malckawa   kawa zbożowa   sznuptabaka   tytoń do wąchania  
fara   probostwo, plebania   malta   zaprawa murarska np. Wciepnijcie do tyj malty trocha piosku, bo je za rzodko!   sznuptuch, sznuptychla   chusteczka (materiałowa bądź jednorazowa tzw. higieniczna)  
farbiczki   kwiaty chabry   malućki   malutki, mały   szofer   kierowca  
farbić   farbować   malyrz   malarz np. Malyrz, mulorz i świnia, to jedna rodzina!   szola   szyb, winda w kopalni  
faron   drań   małowiela   prawie, nieomal np. małowiela brakło i by łod ymila po pysku dostoł   szolka   szklanka, filiżanka, kubek  
farona kandego   przekleństwo   małpica   małpa, złośliwa osoba   szosyjo   szosa, droga  
faronić   przeklinać   mamincycek   maluch, dziecinny   szpacyr, szpacer   spacer, iść na spacer np. Hyjdla poć na szpacyr  
farorz, farorzyczek   proboszcz, ksiądz   mamlać   żuć, jeść lub całować się np. łoni sie yno sztyjc mamlajom   szpajza   deser lub pewne deserowe danie  
farski   proboszczowski   mamlas   niedołęga, oferma   szpaner   napinacz mechaniczny lub człowiek robiący coś na pokaz  
fasong   oprawa, oprawka żarówki   mamlasiaty   płaczliwy, oferma   szpangi   wsuwki do włosów, spinki  
fater   ojciec   mamlaty   oferma   szpanong   napięcie w elektrotechnice  
fazan   bażant   mamlok   usta, długo jedzący obiad   szpanować   napinać, naciągać, prężyć np. Muszymy po praniu naszpanować nasze gardiny!  
fechta   żebranina   mamulka   mamusia lub babcia   szpas   żart  
fechtnonć sie   nabrać rozpędu, np. jak się zanim fechtnoł   manczester, manszester   sztruks   szpasownik   dowcipniś  
fedra   sprężyna   manczestroki, manczestry, manczestrowe galoty, manszestrowe galoty   spodnie sztruksowe   szpek   słonina  
fedrować   kopać węgiel lub dyskutować o pracy   mandle   migdały   szperplata   dykta, sklejka  
ferszter, feszter   leśniczy   Manek   Emanuel   szpicpapior   papier ścierny  
fertich, fertig, fertichś   gotowe, zrobione np. Łobiod mom fertich   manele   bagaże, rzeczy   szpil   mecz np. ida z chopcami na szpil  
fest   mocno, bardzo lub święto, uroczystość   mantel, mantlik   płaszcz, lub pokrowiec, ochraniacz   szpina   klamra  
festelny   silny   mantelszyrca   gruby męski fartuch, ubranie ochronne   szplotka   sznurówka  
fet   tłuszcz, smalec np. Zjysz sznita z fetym?   maras   błoto, brud   szpok   szpak  
fiber   gorączka, drgawka   marasić   brudzić np. Sebuwej szczewiki, bo namarasisz!   szporobliwy   oszczędny  
fibermas   termometr   markew, marekwia, markewka   marchew   szporować   oszczędzać np. Z pyndzyji wiela niy naszporujecie!  
fifrać   brudzić się   markotny   smutny np. Coście dzisio starko tacy markotni?   szpotlawy   niezdarny, kulawy  
fifrok   brudas lub ubrudzona twarz   Maryj, Maryjka   Maria   szprajchy   szprychy  
filok, filer   długopis, wieczne pióro, coś do pisania   Maryna   Maria   szprajcnonć sie, szprajcować się   buntować się, wykłócać się, upominać się  
filong   nadzienie np. kreple bez filongu som darymne   masara   wielka tłusta mucha lub gruba kobieta   szpyjna   dżazga  
filować   patrzeć, zaglądać lub napełniać, nadziewać np. Coż tak filujesz bez to łokno?   masarnia   rzeźnia lub sklep mięsny   szpyndlik   szpilka  
fiszhala   hala rybna (najczęściej można ją było spotkać na targowiskach)   masny   tłusty   szpyndlikorz   ciułacz lub człowiek drobiazgowy  
fitulityngeszeft mały sklepik / interes     masorz   rzeźnik, sklep mięsny np. U masorza som masorz dzisio sprzeduje.   szpyrhok   wytrych  
fizymatynta   różności   maszka   kokardka, muszka   szpyrka   słonina, skwarka  
flance   sadzonki roślin   maszkecić   jeść coś dobrego np. Ciomple na gnojoku siadły i maszkecom   szrank, szranczek   szafa, szafka np. Mamo jak sie godo "szrank" po niymiecku?  
flaps   zupa regeneracyjna np. dawana na kopalni   maszkeciorz   smakosz   szraubincjer, szrałbincjer   śrubokręt  
flaszka   butelka   maszkety   coś dobrego do jedzenia, przysmak, słodkości, łakocie   szraubsztok   imadło  
flek   plama np. Mosz na jakli tusty flek!   maścić   iść szybko, śpieszyć się   szroba   śruba  
flekować   łatać dziury w butach, przybijać podeszwy   maślonka   maślanka   sztachnoć sie   zaciągnąć się dymem z papierosa  
flider   bez, krzak bzu (roślina)   maśniczka   maselniczka, naczynie do robienia masła   sztajger   sztygar  
fliger   samolot   matlać   plątać   sztalować   planować, zamawiać  
flinta   strzelba, karabin   maznonć   uderzyć np. dej sie pozor bo cie zaro mazna   sztamfer   ubijak (np. do ziemniaków)  
floster, flojster   plaster np. Musza sie boloka na gymbie zaflostrować!   mazok   beksa, maruda   sztamfować   ubijać  
fojera, fojerka   ognisko   melka, mylka, mylzupa   zupa mleczna zatrzepana mąką   sztand   stoisko np. na torgu je sztandow do pierona  
fojercojg   zapalniczka   merta, myrta   mirt   sztarksztrom   instalacja elektryczna 3  
fojerman   strażak   meter, myjter   metr   sztebdeka   kołdra  
fol   pełno np. Nalyjcie mi fol bynzyny!   miałczek   kwilące, popłakujące dziecko   sztekdołza   gniazdko elektryczne  
fons   wąs   miano   imię i nazwisko np. Baba łod Alojza Porwoła mianuje sie Porwołka, abo Porwolino a czasym tyż Porwołczyno. Tak samo bydzie z babom łod Francka Nastuli    szteker   gniazdko elektryczne lub wtyczka do prądu  
font   pół kilograma, jednostka wagi równa 0,5 kg   mianować   nazywać   szterować   drażnić  
fora   wóz   mianować sie   nazywać się np. jak sie bajtel mianujesz?   sztiglować   stroić się  
forant   zapas np. Mom zaforantowany miech cukru!   miech   worek np. W czasie powodzi ludzie miechami z pioskym bronili sie przed zaloniym   sztof   materiał, dzianina  
forhang   zasłona np. prysznicowa, w drzwiach (kiedyś wisiała zamiast drzwi np. kuchennych)   miech   jądra np. bier sie bo cie kopna w miech   sztok   piętro  
formon   woźnica np. "Formońskie" komendy do konia: wio (ruszaj), prr (stój), heta (w prawo), cichi (w lewo), curik (do tyłu).   miechym piźniony   wariat, oszołomiony   sztomel   niedopałek papierosa  
forskać   pluć, parskać, kichać   mieć ała   być głupim   sztomel pauza   przerwa na papierosa  
forszpajza   przystawka   mieć cyla   mieć oko np. o aleś trefiył ty mosz cyla   sztompel   dźwigar, podpierający klocek drewna np. w kopalnianych chodnikach  
forsztelować   wyobrażać   mieć głod   być głodnym np. ukryj jeszcze dwie sznity bo mom głod   sztopować   zatrzymywać lub cerować np. Musza te fuzekle posztopować  
fort   gdzieś tam, daleko np. ta chałpa stoi tam fort w polu   mieć kogoś rod   kochać kogoś   sztrachecle, sztrajchecle   zapałki  
fotografka   zdjęcie, fotografia   mieć prawie   mieć rację   sztrajchować   malować  
Francka, Franka   Franciszka   mieć ptoka   być wariatem (niegroźnym) lub mieć hobby np. Łon mo ptoka na punkcie tych kwiotkow.   sztrekować   przeciagać się  
francki   frankfuterki   mieć recht   mieć rację np. Ty mosz recht, Francek naprowdy mo nowo lipsta   sztrom   prąd np. Bier kibel i leć po sztrom! (żartowali sobie często Ślązacy z Goroli)  
Franek, Francik, Francek   Franciszek   mieć ruła   być powolnym np. Z takom rułom, to cie ślimoki zadeptajom!   sztrucla   chałka drożdżowa np. kup inoś sztrucla do makowek  
frela, frelka   dziewczyna, dziewczynka np. Z Agnysy je rychtig gryfno frelka!   mieć w zocy   darzyć kogoś szacunkiem np. Ujek mo w zocy naszego farorza   sztrykować   robić na drutach  
Frida   Elfryda   mieć woga   być ciężkim   sztuchnoć   potrącić, szturchnąć  
Fridek   Fryderyk   mierzić   denerwować, przeszkadzać, niepokoić np. mierzi mie ta krziwo ściana   sztwierć   ćwierć godziny, kwadrans np. Je trzi sztwierci na drugo! (godz. 13.45).  
frop   korek np. Niy chce wylyź z flaszki frop!   mierznonć   nudzić np. co mierznie ci sie? to sie palcami pobow   sztwortek   czwartek  
fto   kto   miesionczek   księżyc   sztyjc   ciągle np. Czamu robisz sztyjc to samo?  
fuczeć   sapać, dyszeć, ciężko oddychać lub mieć pretensje np. coż tak fuczysz? lub czamuś taki ofuczały?   mietlorz   śląski taniec ludowy   sztympel   pieczątka  
fukać   perfumować   mietła   miotła np. Bier mietła i ciś plac zamiatać!   sztyngel   łodyga, łodyżka, szypułka  
fuknonć   skoczyć   miglanc   spryciarz, cwaniak   sztynks   smród  
fulać   zmyślać, opowiadać bzdury np. Fulosz bele co!   migym   bardzo szybko   szuminy   piana  
furgać   fruwać, latać   Mikuś   Mikołaj   szupa   łupina, łuska  
fus   noga   Milka   Emilia   szupy   łuski  
fusbal   piłka nożna   Misiek   popularne imię psa   szupynkarp   karp pełnołuski "królewski"  
fusbaler   piłkarz   miszmaszyna   mieszarka do betonu   szus   ktoś szybki  
fusiska   wąsiska, wąsy   miszong   mieszanina   szusblech, szuszblech   błotnik  
fuslapy   onuce   mita   środek np. boiska   szuszczeć   szeleścić, trzeć  
futer   pokarm dla zwierząt np. Gołymbiorz kupiył łoziym kila futru!   miynso   mięso   szwaja   stopa, noga  
futerbach   flanela   miynsok   lubiący jeść mięso np. Ale z tego synka miynsok, już jy czworto karminadla   szwajsfus   śmierdząca noga, grzybica nóg  
futermylok   piernik odpustowy   mlycz   mniszek lekarski   szwarny, szwarno, szwarne   ładny,   
futra   futryna   mlyć, mołć, zemlyć   mleć   szwigrowie   teściowie  
futrować   karmić zwierzęta np. Nafutrowołeś kroliki?   mlyko   mleko   szwoczka   krawcowa  
fuzekla   skarpeta np. Na sznorze suszom sie fuzekle!   mlyko pod nosym mieć   być dziecinnym np. Niy bier sie za żyniaczka, przeca mosz jeszcze mlyko pod nosym!   szwong   zamach, rozbieg  
fyjderbal   przyjęcie w ostatni dzień szkubania pierza   mlyty   mielony np. Mocie tyn mak już pomlyty?   szwortek, szczwortek, scwortek (opolskie)   czwartek  
fyjderbiksa   piórnik   mochanie   ręczne pranie   szwyndać sie   chodzić bez celu  
fyjdering   podkładka sprężynująca   moczka   wigilijne śląskie danie z owoców, piernika ...   szychta   dniówka, dzień pracy  
fyrlać   mieszać   modro kapusta   niebieska kapusta   szykowny   ładny np. Królowo była szykowno ale Śnieżka szykowniyjszo!  
fyrlok, fyrloczka   mątew, przyrząd do mieszania   modry   niebieski np. Lubia modro kapusta.   szyndzioły   gont/y bitumiczne (pokrycie dachowe)  
fyrzichy   brzoskwinie   modziok   ktoś młody   szyndzioły   gonty bitumiczne (pokrycie dachowe)  
G     moj   mój lub mąż   szynk   bar, pijalnia piwa  
Gabi   Gabrysia   moja   moja lub żona   ściepać, ściepnoć   zrzucić  
gabla   proca (strzela się z niej kamieniami lub kulkami)   moł, muł, moła   miał weglowy   ściorany   zbrudzony, sponiewierany  
gadzina   zwierzyna domowa lub drób   mom go rod   kocham go   ściybać, ściubać   zbierać  
galan   kawaler, zalotnik   mom jom rod   kocham ją   ściyrka   zupa zacierka  
galancić sie   zalecać się, kochać się   mono, mone, możno   może, być może np. Mono spadnie śniyg na Wilijo?   ślazować   schodzić  
galanty   elegancki   mopel, moplik   motorower np. Moplikym sie jada na szychta...   ślimok   ślimak, niezdara  
galert   galaretka   morszczok   świnka morska   ślimtać   płakać  
galotki   spodenki, krótkie spodenki, ciepłe damskie majtki   morzysko, morzisko   ból brzucha np. Stary Wicynt umrził na morzisko.   Ślonzok, Ślonzoczka   Ślązak, Ślązaczka  
galoty   spodnie   mostrich, mosztrich   musztarda    ślyp, ślypia   oko, oczy  
galować sie   wystroić się   mota   ćma   ślyść   zejść  
gańba   wstyd np. To bydzie gańba na cołko wieś!   motek   młotek   śmiatek   miotła, miotełka  
garce   garnki   motor   silnik spalinowy, elektryczny   śmiertka   śmierć, zjawa  
gardinsztanga   karnisz   motorcykiel   motor   śmietonka   śmietana  
gardiny, gardinki   firany, firanki   motyka   zła kobieta lub kobieta lekkich obyczajów   śmioć sie   śmiać się  
garniec   duży garnek   możno   może np. Możno ja, a możno niy, niy wiym!   śmiyngus, śmiyrgus   lany poniedziałek  
garus   bałagan np. Ale tu momy garus!   mroczyć sie   chmurzyć się   śniodać   jeść śniadanie np. Trza dobrze pośniodać, coby mieć siyły do roboty  
garusić   bałaganić np. Aleś tu chopie nagarusiył!   mrowiec, murowiec   mrówka   śniodanie   śniadanie  
gazok   piłka do tenisa ziemnego   mrugać   migotać np. tyn nełon tam mrugo a mrugo   śrebny   srebrny  
gdowa, gdowiec   wdowa, wdowiec   muldać   ssać   świdraty   zezowaty  
geburstag, gyburstag   urodziny   murorz, mulorz   murarz   świdrzyć   zezować, patrzeć na boki  
geltag   wypłata np. Czamuś cołki geltag przepiył?   mus   konieczność np. do roboty cza iś, jak mus to mus.   świniok, wieprzek   świnia  
geltasza   portfel   muskle   muskuły, mięśnie   świtnonć   umrzeć  
gelynder   poręcz np. Zefek sjyżdżo po gelyndrze!   muterka   nakrętka np. dej no muterka do tyj szroby   świyntojonki   porzeczki  
gerować   fermentować   mycek   zając   T    
gibać sie   śpieszyć się   mycka   czapka   tabaka   tytoń  
gibej sie, gibnij sie   pospiesz się   mydalijka, mydalik   medalik   tablet   taca  
gibki, gibke   szybki, szybkie   mydalikorze, medalikorze   określenie mieszkańców Częstochowy   tabula, tabulka   tabliczka np. Tabulki szekulady na roz niy zeżera  
gibko   prędko, szybko np. Leć tam, a gibko!   myjna   grzywka   tacik   tatuś  
gichnonć   uderzyć, chlusnąć   myjtermas   miara, metr krawiecki   taje, tajeć   topnieć, odmarzać np. dopiyroch prziszoł z dworu, doczkej ino łodtajeja  
giczoł   kość, kawał mięsa z kością   mylzupa   zupa mleczna np. zatrzepana maką krupczatką   tajla   część np. te ałto lepij na tajle opchnonć  
gik   dwukółka, bryczka z dwoma kołami i dyszlami   mynij   mniej   talyrz, talyrzik   talerz, talerzyk  
gipsdeka   sufit   myńszy   mniejszy np. Ślonsk je łod Niymiec myńszy, ale szwarniyjszy!   tanksztela   stacja benzynowa  
giskana   podlewaczka   myrta   mirt   targać   drzeć lub nieść np. czamuś potargoł tyn heft lub co tam targosz ze torgu?  
gitra   krata, okratowanie   myśliwiec   leśniczy, łowca, myśliwy   tarte kloski   "śląskie kluski" zwane też "czornymi"  
gizd   drań, łobuz np. Ciś ty pieroński giździe!   N     tasia, tasza   torba  
gizdula   przezwisko wobec kobiety   na bezrok   za rok, w przyszłym roku   taszczyć   nieść  
glaca   łysina   na beztydziyń   w tygodniu, w dzień powszedni, na co dzień np. Na beztydziyń dycki jymy żur a wodzionka   taszka   torebka damska np. Do babskij taszki wiela sie niy wrazi  
glacaty   łysy np. Taki mody a już glacaty!   na klinie   na kolanach np. Tyn synek na klinie dugo niy usiedzi   taszlampa   lampa kieszonkowa, latarka  
glacoń   łysy   na kraju   na brzegu   taszyntuch   chusteczka (materiałowa bądź jednorazowa tzw. higieniczna)  
glajcha   zakończenie pewnego etapu robót   na przedej   do sprzedania   taś, taś, taś...   wołanie na kaczki  
glajzy   szyny, tory kolejowe   na przima   na skróty np. Idymy na przima, bez las   taśka   mała kaczka, kaczyca  
glanc   wysoki połysk np. Wypucuj to na glanc!   na zadku   z tyłu   tatulek   tatuś lub dziadek  
glancować   polerować, czyścić, ubierac się odświętnie   na zicher   na pewno   tej   herbata  
glashaus   szklarnia   na!   masz, proszę, weź, zabierz sobie np. Na, jydz ta szekulada!   tela, tyla   tyle np. A tela mu sie godało, ucz sie!  
glaska   szklanka   nabity   załadowany np. dej pozor bo ta giwera je nabito   teliczka   tyle, troszeczkę  
glazpapior   papier ścierny   nabombany, nabombiony, nabity   pijany   tepich   dywan  
glazyjki   rękawiczki skórzane np. Patrz jak sie asi w nowych glazyjkach!   nachtiszel   stolik nocny   tera   teraz lub smoła  
gliknonć, glikło sie   udać, udało się np. Ale ci sie glikło, jak ślepyj kurze ziorko.   nachtop, nachtopek   nocnik   terować   smołować np. dach  
gliniok   glinianka   nachytać   nałapać, dostać lanie np. Niy droźnij sie z ujkym bo nachytosz!   terozka, terazki   teraz, aktualnie  
glizda   glista, dżdżownica   naciepować   narzucać   Tila, Tilda   Matylda  
gładko   ślisko   nacinkany   pijany   tinta   atrament  
gnić   spać lub rozkładać się np. Dyć tyn synek już gnije lub Ty kedy w tym pryku zgnijesz   naciongnonć sie   nasmarować się np. oliwką, kremem   tintynfas   kałamarz  
gnojok   obornik, miejsce na obornik, gnój np. Łażom kury po gnojoku i maszkecom!   nafolowane   napełnione, po brzegi np. Fora była nafolowano wonglym!   titek   klakson np. titnij mu inoś  
gnot   kość   najduch   łobuz   tjoleta   toaletka  
gnotek   pniak do rąbania mięsa u rzeźnika   najscać   nasikać, oddać mocz   toć   oczywiście, naturalnie np. No toć, że w Niymcach z jednego jabka zrobiom dwie flaszki wina!  
gnyk   plecy np. pieroński podciepie dostaniesz po gnyku lub boli mie gnyk jak jasny hyk   nale   no ale, lecz   tomata   pomidor  
godać   mówić, powiadać np. Niy godej tela!   namowiny   zaręczyny   tomkać   moczyć  
godanie   mówienie   nańcie!   proszę! weźcie! np. Nańcie starziku, zjydzcie sie bombona!   toni, tońszy   tani, tańszy  
godka   mowa np. Niy moga suchać tyj gupij godki!   napasztować   zaczepiać, drażnić   topek   nocnik  
Gody, Godni Świynta   Boże Narodzenie   napoczonć   rozpocząć   topić   palić w piecu  
goik   choinka lub drzewko wielkanocne   naprany   pijany   toplać   moczyć  
gojny   gajowy, leśniczy   naprowda   naprawdę   torg   targowisko, bazar np. byłach dzisio na torgu i kupiłach sie galoty  
golacz   fryzjer męski np. Idź do golacza, niych ci te szkuty łobszcziże!   naroz, narozki   naraz, nagle   towot   smar  
gołymbiorz   hodowca gołębi    narychtować   przygotować np. Ksiondz z kolyndom idzie a jo niy mom nic narychtowane!   trefić   spotkać, trafić np. Żebych cie już wiyncyj niy trefiył z mojom cerom na zolytach  
gonsiony   gąsienice, robaki   naschwol, nasfol, naskwol   naumyślnie   trichter   lejek  
goń   polowanie   naskludzać   sprowadzić   trit   wycieraczka wejściowa, mały dywanik  
gora   strych, poddasze np. Stare szczewiki wyniyś na gora, jeszcze sie przidajom!   nasmolić   nabrudzić   trocha   trochę  
gorczek   garnuszek np. Nańcie gorczek bonkawy!   nastalować, nasztalować   nastawić, wyregulować, ustawić np. nasztaluj mi ta robota   trowa   trawa  
goreć   palić się np. Wejrzij do żeleźnioka czy jeszcze gore!   nasuć   nasypać   Truda, Trudka   Gertruda  
gorek   garnek   naszpanować   naprężyć, napiąć   truła   trumna  
gorki   gorący lub garnki   naszporować   zaoszczędzić   trza   trzeba np. Trza pamiyntać, tukej je lepij niż bele kaj!  
gorko   ciepło, gorąco   natron   kuchenna soda oczyszczona   tubera   gruźlica, ostry kaszel  
gorol   nie Ślązak np. Ale z ciebie gorol! np. Gorol, a jaki porzondny!   nawalony   pijany   tuberok   gruźlik, człowiek kaszlący  
gorolka   nie Ślązaczka lub góralka sprzedająca po domach drewniane zabawki, łyżki, mieszadła itp.   nazdać   zrobić awanturę, okrzyczeć kogoś np. Francek nazdoł dyrechtorowi i tera je elwrym   tukej   tutaj  
Gorolowice   jakaś tam miejscowość poza Śląskiem np. Ciś tam do tych swoich Gorolowic!   nazod   z powrotem np. Dej sie karnonć na kole, tam a nazod   tulpa   tulipan  
goroncznik   termometr   nażgany   pijany   tunszuły   tenisówki  
gorszyć sie   gniewać się   nec   siatka   tuste   tłuste, smalec  
gorść   garść   neclik   kok   tygel, tyglik   rondel, rondelek, patelnia  
gorzoła, gorzołka   wódka   nelki   goździki   tyj   herbata  
gowiedź   ptactwo domowe   nikaj   nigdzie   tyjater   teatr, przedstawienie teatralne  
gowiydź leśno   dziczyzna   nimocny   chory   tyrać   latać, biegać, ciężko pracować, być zajętym  
górol   góral   niuchać   węszyć   tyta   papierowa torebka lub róg obfitości dla pierwszoklasisty  
graczki   zabawki, zabawa np. Z graczkow przidom płaczki!   niy dziwota   nic dziwnego   tytka   papierowa torebka np. Kaj jedziesz? Do Chebzio tytki lepić! (odpowiadało się żartobliwie)  
grajfka   zręczność, umiejętność robienia czegoś np. Łona mo do kwiotkow grajfka!   niy padej   nie mów np. I co ty niy padosz?   U    
grajfnie   zręcznie   niykery   niektóry   uberiba   kalarepa  
grin   kolor w kartach    Niymce   Niemcy   uciompany   zakatarzony, z obfitym katarem  
grincojg   warzywnik, ogród warzywny, grządki z warzywami   niypoczosany   niepoczesany   ufifrać sie   pobrudzić się  
griner   zielona żaba   niyrob   nierób   uherski   węgierski  
gris, grisek   grysik   niyrod   niechętnie   uja, ujek   wujek  
grodza   przegroda w piwnicy np. na ziemniaki   niyroz   nieraz   ujechać   poślizgnąć się  
gruba   kopalnia np. Moj chop robi na grubie!   niyrychtig   nienormalny np. Łońskigo Francek slecioł na gowa i je niyrychtig   ukidany   poplamiony np. Dej sie pozor przi łobiedzie, bo sie ukidosz nowy ancug  
grunt   podstawa   niyskoro   późno np. Tyn zygor idzie niyskoro.   ukiołznonć   poślizgnąć się  
gryfcok, gryfniok   elegant   niyskorzij   później   ukroć   ukroić, uciąć np. Mamo! Ukryj mi sznita chleba!  
gryfny   ładny   niyżdżały   niedojrzały np. Łod jedzynio niyżdżałych jabek Erwin dostoł sraczki   umarlok   nieboszczyk  
Gryjta, Gryjtka   Małgosia   no entlich   w końcu   umarty, umrzyty, umrzik   zmarły, nieboszczyk  
grziwka   grzywka   nogawica   nogawka   umsztajgyn   przesiadka  
gulik   kanał sciekowy, kratka ściekowa, wlew do kanalizacji   nogły   porywczy   uniyskorzić sie   spóźnić się  
gumiklyjzy   kluski śląskie   nojprzod   najpierw   urżnonć sie   uciąć się  
gumin   guma np. Szukom gumina na szlojder!   noparstek, noporstek, naporstek   naparstek   usnoplany   zakatarzony  
guminiok   gumowa piłka np. Wloz mi chrobok do guminioka!   nudelkula   wałek do ciasta   ustoń   przestań np. Ustoń już z tym gupim godaniym!  
guminknypel   gumowa policyjna pałka   nudelzupa   zupa, rosół z makaronem   usznupany   ubrudzony na twarzy np. Czamu mosz cołko gymba usznupano, jodeś cześnie?  
gumisztamper   gumowy przetykacz, przepychacz np. do udrażniania rur, zlewu, toalety itp.   nudle   makaron np. Fater, nudla mocie na pysku!   uślimtany   zapłakany  
gumoki   kalosze, gumowce   nupel   smoczek   utopek, utoplec   wodnik, wodny duszek  
gupi   głupi   nynać   spać np. Nyny, nyny... śpij malutki!   utropa   staranie  
gupielok   głupek np. Dyć to same gupieloki!   nynok   materac do spania na podłodze   utropek   nieborak, oferma  
gupoty   głupoty, bzdury   O     utrzić, utrzyć   obetrzeć  
guptaś   głupek np. Niy kamrać sie z tym guptasiym!   obalić   przewrócić np. Sztynks tu, że sie chyba zaro obala   uwachować   upilnować  
gusiok   prosiak   obciepać   obrzucić, otynkować   uwarzić, uwarzyć   ugotować np. Trudka, co uwarzisz dzisio na łobiod, bo jo żur ze szpyrkami.  
Gustla   Augusta   obcyrklować   zaplanować np. Tak żech to łobcyrklowoł, że mi na płot cza akurat 128 sztachet   uważać   akceptować, pochwalać np. Vidyjo w doma, niy, jo tego niy uważom!  
Gustlik   August   oberiba   kalarepa   vidyjo, widyjo   video  
gybis, gyjbis   sztuczna szczęka np. Czymuście dzisio bez gybisa!   obiesić   powiesić, powiesić się   W    
gymba   usta, twarz   obiyli   pszenica   wachować   pilnować  
gymizy   warzywa   oblyczka   powłoczka na pościel   wachtyrz   stróż, dozorca  
gynał   w sam raz   oblyczki, obleczynie   ubrania   wadzić sie   kłócić się  
Gynek   Eugeniusz   obłapiać   obejmować, ściskać   wajać   narzekać, marudzić  
gynsi pympek   stokrotka   obstoć   wytrwać   wajha   dźwignia, drążek do zmiany czegoś  
gyńs, gańs   gęś   obuwać   ubierać, zakładać buty   walca   walec, wzór na ścianie  
gypechalter   bagażnik rowerowy   ochlany   natrętny lub pijany   Walek   Walenty  
gypel   kierat   ociypka   snopek   walkować   maglować  
gyrcnyć   czknąć   odewrzić   otworzyć   walkownia   magiel  
gyrglas, gerglas   szklana wężownica, urządzenie potrzebne do robienia wina   Ojgyn   Eugeniusz   wancka   pluskwa, pchła  
gyry   nogi   ojla   sowa lub złośnica, wariatka np. Chyba za tako ojla sie niy wydosz?   wander   podróż, wędrówka  
gysztel   wspornik np. tyn gysztel z tyj antyny ci zaruścioł   ojla   podbite oko, guz   wandertasza   torba podróżna, plecak  
gywera, giwera   karabin   okompać sie   wykąpać się   wandrus   wędrowiec, podróżnik  
gywichta   noga, nogi   ołbajny   krzywe nogi, w kształcie litery "o"   warjot   wariat  
gywinta   odważniki   oły   krzywe nogi   wartko   szybko, z pośpiechem  
gzuć   szybko lecieć, jechać np. Czamu gzujesz tak na kole?   oma, omka, omeczka   babcia np. Starko? Czamu Francek godo na swoja babcia oma?   waryjot   wariat  
H     omaścić   dodać tłuszczu   warzić, warzyć   gotować, robić obiad  
hab   kradzież np. Ida na hab!   omszlag   zakładka, mankiet   waserwoga   poziomica  
habić   kraść np. Nahabiyłech trocha cześni!   opa, opka, opik   dziadek np. Moj opa za kawalyra boł wojokym.   waszbret   tarka do prania  
hacka   rodzaj husty   opaterny   ostrożny   waszkorb   kosz wiklinowy  
haderlok   zbieracz szmat   opchnonć   odsprzedać np. leżało mi to w szranku toch to opchnoł   waszkuchnia   pralnia, kuchnia na codzień  
hadra   szmata, ścierka np. do podłogi   oplerek   parówka   waszpek   miednica, miska  
haja   awantura np. Ale bydzie w doma haja!   ordeka   sufit   wciepnonć, wciepnyć   wrzucić  
hajcnonć   rozpalić ogień, podpalić np. hajcnij inoś tyn papior!   oreł   orzeł   wdycki   zawsze  
hajcować   palić w piecu, rozpalać ogień np. Nahajcuj w piecu!   ostrynżyny   jeżyny   wejrzeć   spojrzeć, zbaczyć np. wejrzij sie w żdżadło  
hajer   pracownik fizyczny, górnik, robotnik np. Wiluś robi za hajera!   ostuda   kłótnia, nieporozumienie   weksle   pokwitanie (u kobiet)  
halba, halbka   pół litra wódki   oszkliwe   brzydkie, wstrętne   wela   loki, pokręcone włosy, fryzura np. jerona jako ty mosz piykno wela  
halbdeker   powóz częściowo zakryty dachem   oszkrabiny   obierki z jabłek czy ziemniaków   wele   przy, w okół np. łazi wele stoła jak smrod po gaciach  
halsband   obroża, naszyjnik np. bier tego psa łoblykej mu halsband i ciś z nim na plac   oszkrobać   obrać ziemniaki, marchew   werbus   gorol, zwerbowany na Śląsk do pracy  
halter   sprzączka, zapinka   owerol   dres   werci sie   opłaca się np. Werci sie to kupić?  
hałer   kask   owiynzina   wołowina, mięso wołowe   wertiko   komoda, szafka  
hałskyjza   ser domowy z kminkiem np. Hałskyjza nojlepij niy wonio!   ożarty, ożryty   pijany np. Mamo, mamo, Zefek dzisio niy ma łożarty i prosto do dom ciśnie   wertować   przewracać strony, kartki  
hamster, hamczyk   chomik   P     weseli   wesele  
handgranat   granat ręczny   pachoł   smarkacz, wyrostek np. Taki pachoł a jeszcze sie zejscoł!   westa   kamizelka  
handszuły   rękawice robocze   paciulok, paciuloń   oferma, ktoś zgrywający lub udający głupka   weta   zakład o coś  
hankejsi   dawniej, kiedyś   padać, padosz   mówić, powiadać np. Padom ci, bydzie łostro zima!   wetnymy sie   założymy się  
hantuch   ręcznik   pajda   gruba kromka chleba np. pajda chleba z fetym i łogorek kiszony do tego   wic   żart, kawał, dowcip np. Powiydz jakigo nowego wica!  
Hanys   Jan   paje, pejsy   baczki, baki   wichajster   jakieś urządzenie, ogólna nazwa jakiegoś nieznanego bliżej przyrządu  
hanys, hanysy   Ślązak, Ślązacy   paket   paczka np. Mamo, listonorka paket łod ciotki z Niymiec prziniosła!   wichlyrz   kombinator  
hań, haj, hanej   tam   pakynchalter   bagażnik np. w rowerze   Wichta   Wiktoria  
haratać   drapać, kaleczyć np. Poharatoł sie na płocie!   pampoń   wieśniak   Wicynt   Wincenty  
harboły   ciężkie buty   pana   guma, dziura w oponie   widełka, widełki   widelec np. Dej sie pedzieć, że zupy widełkami niy zjysz!  
hareszt, hereszt   areszt, więzienie   Paniynka   Matka Boska   wieczerzać   jeść kolację  
harynki   śledzie   pantofle   drewniaki, do po placu i zogrodzie, robione najczęściej z topolowego drewna   wieczerzo   kolacja  
hasi, hasie   popiół np. Zimom posuj śniyg hasiym!   papiok   gwóźdź do papy z szeroką główką   wiela   ile np. Wiela je sztyry dodać łoziym?  
hasiok   śmietnik np. Za hasiokym rosnom kwiotki!   papiorzany   papierowy   wiela je godzin?   która godzina?  
haszpa   agrafka np. Haszpa sie przido jak z galot knefel straca!   paplaty   gadatliwy lub pucołowaty   wieprzki   prosiaki lub agrest  
haszpka   mała agrafka   paple   lica, policzki   wilgły   wilgotny  
hawerfloki, haberfloki   płatki owsiane lub inne   paplok   gaduła lub twarz   wilijo   wigilia  
hawiernia   kopalnia   papnygle   gwoździe do papy   Wiluś, Wilym   Wilhelm  
haziel, haźlik, hazielek   ubikacja, toaleta np. Cysorz do haźla piechty łazi!   paprać, popaprany   brudzić, ubrudzony   winkel   ró g lub zakręt np. na winklu go wyniosło i wpod do krzikopy  
hazok   zając   papyndekel   tektura   wiyrch   góra, coś wyżej  
hazuka, hazuczka   koszulka, sukieneczka dla dziecka   parfin   perfum   wloć   wlać lub uderzyć  
hebama, hyjbama   położna   parfineryjo   perfumeria   wodzionka   zupa z wody, chleba i przypraw  
hebel   strug   paryzol   parasol np. Paryzol sie przido, na dyszcz abo dziecka po rzici wyszczylać!   wojok   żołnierz  
heft   zeszyt   parzok   pomieszczenie, kocioł do parzenia karmy dla zwierząt (np. ziemniaków)   wongel, wongle   węgiel np. Ujek Francek kopie wongel a po robocie kopie fusbal.  
heftnoć   zafastrygować coś, wstępnie złączyć lub pospawać   pasiaty   pasiasty   woniać   wąchać, pachnieć np. Co tak zawoniało parfinym? Idziesz na zolyty czy co?  
heklować   szydełkować np. Starka piyknie heklowali!   pasionek   pastwisko   wonianie   wąchanie  
herc   kolor w kartach    paskuda   szkodnik, niszczyciel   woń   zapach  
hercklekoty   trwoga, szybsze bicie serca, kołatanie serca, choroba serca   pastuszki   kolędnicy   woszt   kiełbasa np. Z drogi Niymce z marmeladom bo Poloki z wosztym jadom! (powiedzenie)  
hercowa   wielka łopata (w kształcie serca) np. Hercowom to sie nabakosz!   patrony   kapiszony, naboje do odpustowego pistoletu   wosztlik   kiełbaska  
herszlag   zawał   patrz sie stracić   zmykaj, zejdź mi z oczu   wparzić   wbiec, wejść nagle  
Hilda   Hildegarda   Paulek   Paweł   wrazić   włożyć  
hledani   szukanie         wrazidlaty   wścibski  
hned, hneda   szybko, w niedługim czasie, za niedługo, wkrótce np. Wiosna hned!         wrazidlok   ktoś wścibski  
hoczyk, hok   hak, pogrzebacz do pieca         wrażować   wkładać np. Niy wrażuj tam pazurow, bo ci je prziczasnom!  
hoł ruk   hej hop! np. przy podniesieniu czegoś ciężkiego         wreć   gotować się  
hołda   hałda (najczęściej znajdująca się blisko kopalni)         wroz   razem, wspólnie  
hołdziorze   zbieracze węgla na hałdach         wszorz   brudas  
hołzy   spodnie         wtargać   wnieść np. wtargomy to na wiyrch i bydzie fajrant  
hołzyntregi, hołzyntregle   szelki np. Zrobia sie szlojder z hołzyntregi!         wyciepnoć, wyciepać   wyrzucić  
hruby   gruby         wycyckać   wyssać lub wykorzystać  
hufnol, hufnygel   gwóźdź do przybijania podkowy do końskiego kopyta         wydać sie, wydować sie   wyjść za mąż np. Jak sie bydziesz wydować, zabijymy wieprzka  
husi, hansi   gęsi         wydano   zamężna np. Ta Agnys łod Alojza to już je wydano czy jeszcze panna?  
hut, hutek, hucik   kapelusz, kapelusik np. Gryfny mo ta dziołszka hutek!         wyduldać   wypić  
hyc   upał, skwar, gorąc np. dzisio momy pieronowy hyc!         wyglancować   wyczyścić  
Hyjdla   Jadzia         wyglancowany   wyczyszczony, odświętnie ubrany  
hyndyczka   indyczka         wyhuśtać   wykorzystać, wyrzucić  
hyndyk   indyk         wyjscać sie   wysikać się, oddać mocz  
hynkel, hyngel   uchwyt np. tyn hynkel w taszy mom za mały         wykludzić   wyprowadzić  
            wyklupać   wytrzepać  
            wylazować   wychodzić  
            wylynkany   wystraszony  
            wymionczko   wymiono np. od krowy  
            wyndzok   wędzarnia  
            wyndzonka   boczek wędzony, szynka wędzona, wędzone mięso  
            wyniuchać   wywęszyć  
            wynokwiać   wydziwiać, wymyślać, wariować  
            wypaplać   wygadać  
            wyparzić skąd   wybiec, uciec  
            wypucować, wypucowany   wyczyścić, wyczyszczony  
            wyro   łóżko  
            wyrobiać   wydziwiać, wariować np. Co łoni wyrobiajom, w sztyrech na jednym kole?  
            wyrychlać sie   pchać się, robić bez zastanowienia  
            wysiady   odwiedziny, plotki  
            wysłepać   wypić  
            wysmyczyć   (coś z trudem) wynieść, wyciągnąć, wywlec  
            wyszkrobiony   nakrochmalony  
            wyszkyrtany   wydrapany, wyszkrobany  
            wysztiglowany   wystrojony  
            wysztudiyrować   wymyślić coś, wykombinować  
            wytargać   wyrwać  
            wywiorka   wiewiórka  
            wyzgerny   ładny, zgrabny  
            wyżar, wyżarło   wypalił, wypaliło np. dyć tyn kwas mu dziura wyżar  
            wyżrać   wyjejść lub wypić np. dyć tyn pies mu to wyżre lub np. łobocz łon mi tyn tyj cały wyżre